Źródło
Informacja do zadań 15–16.
Do probówki ze stałym etanianem (octanem) sodu dodano kwas siarkowy(VI)
i zawartość naczynia ogrzano. U wylotu próbówki wyczuwalny był charakterystyczny ostry
zapach.
Napisz, czy użycie do przeprowadzenia opisanego doświadczenia kwasu ortofosforowego(V) zamiast kwasu siarkowego(VI) pozwoli na zaobserwowanie podobnych efektów.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównuj moc nowego odczynnika z mocą kwasu etanowego, nie tylko z H2SO4.
Podpowiedź 2
Większa pierwsza stała dysocjacji H3PO4 umożliwia protonowanie etanianu.
Podpowiedź 3
Odpowiedz TAK; podobny efekt wynika z uwalniania kwasu etanowego po ogrzaniu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Tak, (ponieważ zarówno kwas siarkowy(VI) jak i kwas ortofosforowy(V) jest mocniejszym
kwasem od kwasu octowego lub oba kwasy mają wyższe stałe dysocjacji pierwszego stopnia
od stałej dysocjacji kwasu octowego).
Uwaga! Uzasadnienie nie jest wymagane, ale jeśli jest, to musi być ono poprawne.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Kwas ortofosforowy(V) jest w pierwszym etapie dysocjacji mocniejszy od kwasu etanowego, więc może uwalniać go z etanianu sodu. Po ogrzaniu można zaobserwować podobny efekt związany z lotnym kwasem etanowym.
Odpowiadamy TAK. Nie trzeba, aby zastępujący odczynnik był równie mocny jak kwas siarkowy(VI): istotna jest jego relacja do kwasu wypieranego z soli. Nie nazywamy przy tym kwasu fosforowego mocnym kwasem w sensie pełnej dysocjacji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Tak, (ponieważ zarówno kwas siarkowy(VI) jak i kwas ortofosforowy(V) jest mocniejszym
kwasem od kwasu octowego lub oba kwasy mają wyższe stałe dysocjacji pierwszego stopnia
od stałej dysocjacji kwasu octowego).
Uwaga! Uzasadnienie nie jest wymagane, ale jeśli jest, to musi być ono poprawne.