Zadanie 10 — czerwiec 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Reakcję syntezy tlenku azotu(II) ilustruje równanie:

N2(g) + O2(g) ⇌ 2NO(g)

W tabeli podano wartości stężeniowej stałej równowagi Kc reakcji syntezy NO w różnych

temperaturach.

Temperatura, K

1000

2000

3000

4000

Kc

6,8 · 10−9

4,6 · 10−4

1,7 · 10−2

8,3 · 10−2

Na podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii,

Warszawa 2007.

Oceń, czy opisana reakcja jest procesem egzo- czy endotermicznym, oraz spośród poniższych sposobów prowadzenia reakcji wybierz ten powodujący zwiększenie wydajności tworzenia tlenku azotu(II).

I Użycie odpowiedniego katalizatora.

II Zmniejszenie objętości mieszaniny reakcyjnej (sprężenie gazów).

III Prowadzenie reakcji w możliwie wysokiej temperaturze.

IV Prowadzenie reakcji pod możliwie niskim ciśnieniem.

Opisana reakcja jest procesem …

Numer sposobu zwiększenia wydajności tworzenia tlenku azotu(II): …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź kierunek zmian Kc wraz z temperaturą.

Podpowiedź 2

Porównaj liczbę moli gazów po obu stronach i odróżnij katalizę od zmiany równowagi.

Podpowiedź 3

Wpisz proces endotermiczny i sposób III.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Opisana reakcja jest procesem endo(termicznym).

Numer sposobu zwiększenia wydajności tworzenia tlenku azotu(II): III (Prowadzenie reakcji

w możliwie wysokiej temperaturze.)

Zasady oceniania

1 p. – za poprawną ocenę efektu energetycznego reakcji i poprawny wybór.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Stała równowagi syntezy NO rośnie ze wzrostem temperatury, co oznacza, że ogrzewanie sprzyja produktom i reakcja wprost jest endotermiczna. Zwiększenie wydajności zapewnia sposób III, czyli wysoka temperatura.

Po obu stronach równania N2 + O2 ⇌ 2NO jest tyle samo moli gazów, więc samo sprężanie nie przesuwa idealnej równowagi. Katalizator przyspiesza jej osiąganie, lecz nie zmienia składu równowagowego.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Opisana reakcja jest procesem endo(termicznym).

Numer sposobu zwiększenia wydajności tworzenia tlenku azotu(II): III (Prowadzenie reakcji

w możliwie wysokiej temperaturze.)

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_06_dodatkowy_10

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania