
czas pomiaru, min | 0 | 30 | 60 | 90 | 120 | 150 | 180 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
c sacharozy, mol · dm−3 | 1,000 | 0,899 | 0,807 | 0,726 | 0,653 | 0,587 | 0,531 |
Na podstawie: H.E. Avery, D.J. Shaw, Ćwiczenia rachunkowe z chemii fizycznej, Warszawa 1974.
Uzupełnij poniższe zdania – wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w nawiasie oraz wpisz wartość stężenia molowego glukozy.
Reakcja hydrolizy sacharozy biegła szybciej w ciągu (pierwszych / ostatnich) 30 minut
trwania eksperymentu, ponieważ szybkość reakcji zależy od stężenia substratów, które
(maleje / rośnie) w miarę biegu reakcji. Stężenie molowe glukozy w badanym roztworze
w czasie równym połowie całkowitego czasu wykonywania pomiarów było równe
… mol · dm−3 .
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj ubytki sacharozy w dwóch równych przedziałach czasu.
Podpowiedź 2
Połowa czasu pomiarów to 90 minut, nie połowa początkowego stężenia.
Podpowiedź 3
Wybierz pierwszych i maleje; oblicz stężenie glukozy jako 1,000 − 0,726.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie zdań.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W pierwszych 30 minutach ubywa 0,101 mol·dm−3 sacharozy, a w ostatnich tylko 0,056 mol·dm−3. Przy jednakowych przedziałach czasu większy ubytek oznacza większą średnią szybkość.
Reakcja biegnie szybciej na początku, kiedy stężenie sacharozy jest większe; podczas procesu maleje. Połowa 180 minut to 90 minut, gdy stężenie sacharozy wynosi 0,726. Ze stechiometrii hydrolizy powstaje tyle samo moli glukozy, ile zużyto sacharozy, więc jej stężenie wynosi 1,000 − 0,726 = 0,274 mol·dm−3.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
