Zadanie 40 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Zadanie 40 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 24.

czas pomiaru, min

0

30

60

90

120

150

180

c sacharozy, mol · dm−3

1,000

0,899

0,807

0,726

0,653

0,587

0,531

Na podstawie: H.E. Avery, D.J. Shaw, Ćwiczenia rachunkowe z chemii fizycznej, Warszawa 1974.

Uzupełnij poniższe zdania – wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w nawiasie oraz wpisz wartość stężenia molowego glukozy.

Reakcja hydrolizy sacharozy biegła szybciej w ciągu (pierwszych / ostatnich) 30 minut

trwania eksperymentu, ponieważ szybkość reakcji zależy od stężenia substratów, które

(maleje / rośnie) w miarę biegu reakcji. Stężenie molowe glukozy w badanym roztworze

w czasie równym połowie całkowitego czasu wykonywania pomiarów było równe

… mol · dm−3 .

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj ubytki sacharozy w dwóch równych przedziałach czasu.

Podpowiedź 2

Połowa czasu pomiarów to 90 minut, nie połowa początkowego stężenia.

Podpowiedź 3

Wybierz pierwszych i maleje; oblicz stężenie glukozy jako 1,000 − 0,726.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 40 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie zdań.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W pierwszych 30 minutach ubywa 0,101 mol·dm−3 sacharozy, a w ostatnich tylko 0,056 mol·dm−3. Przy jednakowych przedziałach czasu większy ubytek oznacza większą średnią szybkość.

Reakcja biegnie szybciej na początku, kiedy stężenie sacharozy jest większe; podczas procesu maleje. Połowa 180 minut to 90 minut, gdy stężenie sacharozy wynosi 0,726. Ze stechiometrii hydrolizy powstaje tyle samo moli glukozy, ile zużyto sacharozy, więc jej stężenie wynosi 1,000 − 0,726 = 0,274 mol·dm−3.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 40 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 29.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_05_glowny_40

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania