Źródło
Informacja do zadania 30.
Poniżej przedstawiono ciąg przemian chemicznych, w wyniku których ze związku I otrzymano
związek IV. Związek I to homolog benzenu. Jego cząsteczka zbudowana jest
z siedmiu atomów węgla.

Związki II–IV są głównymi produktami organicznymi przemian opisanych schematem.
Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji 3. Związki organiczne przedstaw za pomocą wzorów półstrukturalnych (grupowych) lub uproszczonych.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odnajdź atom chloru w łańcuchu bocznym związku III.
Podpowiedź 2
Wodne KOH powoduje wymianę chloru na grupę hydroksylową.
Podpowiedź 3
Narysuj alkohol p-nitrobenzylowy i KCl, zachowując grupę nitrową w tej samej pozycji.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Uwaga! Dopuszcza się zapis równania reakcji z zastosowaniem izomeru orto lub meta, jeżeli
zdający podał jego wzór jako wzór związku II w zadaniu 30.1.
Uwaga! Dopuszcza się zapis równania reakcji z zastosowaniem di- lub trichloropochodnej
nitrotoluenu:

lub

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej równania reakcji.
0 p. – za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W etapie 3 wodny roztwór KOH przekształca p-nitrochlorek benzylu w alkohol p-nitrobenzylowy. Atom chloru w łańcuchu bocznym zostaje zastąpiony grupą hydroksylową; powstaje także KCl.
Grupa nitrowa i pierścień pozostają niezmienione. W równaniu cząsteczkowym stosujemy właśnie KOH z podanego schematu oraz współczynniki 1:1:1:1. Położenie grupy nitrowej musi być zgodne z wcześniejszą odpowiedzią; dla głównego wariantu pozostaje para.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Uwaga! Dopuszcza się zapis równania reakcji z zastosowaniem izomeru orto lub meta, jeżeli
zdający podał jego wzór jako wzór związku II w zadaniu 30.1.
Uwaga! Dopuszcza się zapis równania reakcji z zastosowaniem di- lub trichloropochodnej
nitrotoluenu:

lub
