Zadanie 30.3 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 30.

Poniżej przedstawiono ciąg przemian chemicznych, w wyniku których ze związku I otrzymano

związek IV. Związek I to homolog benzenu. Jego cząsteczka zbudowana jest

z siedmiu atomów węgla.

CKE: ciąg związków I–IV, odczynniki HNO3/H2SO4, Cl2 i światło, KOH/H2O; związek II jest izomerem para.

Związki II–IV są głównymi produktami organicznymi przemian opisanych schematem.

Napisz w formie cząsteczkowej równanie reakcji 3. Związki organiczne przedstaw za pomocą wzorów półstrukturalnych (grupowych) lub uproszczonych.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odnajdź atom chloru w łańcuchu bocznym związku III.

Podpowiedź 2

Wodne KOH powoduje wymianę chloru na grupę hydroksylową.

Podpowiedź 3

Narysuj alkohol p-nitrobenzylowy i KCl, zachowując grupę nitrową w tej samej pozycji.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 30.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

Uwaga! Dopuszcza się zapis równania reakcji z zastosowaniem izomeru orto lub meta, jeżeli

zdający podał jego wzór jako wzór związku II w zadaniu 30.1.

Uwaga! Dopuszcza się zapis równania reakcji z zastosowaniem di- lub trichloropochodnej

nitrotoluenu:

Odpowiedź CKE 30.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

lub

Odpowiedź CKE 30.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej równania reakcji.

0 p. – za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W etapie 3 wodny roztwór KOH przekształca p-nitrochlorek benzylu w alkohol p-nitrobenzylowy. Atom chloru w łańcuchu bocznym zostaje zastąpiony grupą hydroksylową; powstaje także KCl.

Grupa nitrowa i pierścień pozostają niezmienione. W równaniu cząsteczkowym stosujemy właśnie KOH z podanego schematu oraz współczynniki 1:1:1:1. Położenie grupy nitrowej musi być zgodne z wcześniejszą odpowiedzią; dla głównego wariantu pozostaje para.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 30.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

Uwaga! Dopuszcza się zapis równania reakcji z zastosowaniem izomeru orto lub meta, jeżeli

zdający podał jego wzór jako wzór związku II w zadaniu 30.1.

Uwaga! Dopuszcza się zapis równania reakcji z zastosowaniem di- lub trichloropochodnej

nitrotoluenu:

Odpowiedź CKE 30.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.

lub

Odpowiedź CKE 30.3 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 23.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_05_glowny_30.3

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania