Źródło
Informacja do zadania 30.
Poniżej przedstawiono ciąg przemian chemicznych, w wyniku których ze związku I otrzymano
związek IV. Związek I to homolog benzenu. Jego cząsteczka zbudowana jest
z siedmiu atomów węgla.

Związki II–IV są głównymi produktami organicznymi przemian opisanych schematem.
Określ typ reakcji (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji 2. i 3.
Typ reakcji | Mechanizm reakcji | |
|---|---|---|
reakcja 2. | ||
reakcja 3. |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj fragment cząsteczki zmieniający się w etapach 2 i 3.
Podpowiedź 2
Światło sprzyja mechanizmowi rodnikowemu, a OH− działa jako nukleofil.
Podpowiedź 3
Dla reakcji 2 wpisz substytucję rodnikową, a dla 3 substytucję nukleofilową.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Typ reakcji | Mechanizm reakcji | |
|---|---|---|
reakcja 2. | substytucja | rodnikowy |
reakcja 3. | substytucja | nukleofilowy |
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne podanie typów i mechanizmów reakcji.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W reakcji 2 chlor przy naświetlaniu zastępuje atom wodoru w łańcuchu bocznym, więc jest to substytucja rodnikowa. W reakcji 3 wodny KOH zastępuje atom chloru grupą hydroksylową, czyli zachodzi substytucja nukleofilowa.
W obu etapach wymieniany jest podstawnik, nie dochodzi do addycji do pierścienia. Warunki światła i wodnego roztworu zasady pomagają odróżnić mechanizmy, choć wspólna nazwa typu reakcji pozostaje taka sama.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Typ reakcji | Mechanizm reakcji | |
|---|---|---|
reakcja 2. | substytucja | rodnikowy |
reakcja 3. | substytucja | nukleofilowy |