Zadanie 28.2 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 28–29.

Chlorowcopochodne alkanów reagują z metalicznym litem, w wyniku czego tworzą związki

litoorganiczne (których wzór w uproszczeniu można zapisać jako RLi). Reakcja przebiega

zgodnie ze schematem:

RX +2Li → RLi + LiX

Związki litoorganiczne gwałtownie reagują z wodą z wydzieleniem wolnego węglowodoru.

Roztwór po takiej reakcji ma odczyn zasadowy. W reakcjach związków litoorganicznych

z jodkiem miedzi(I) powstaje związek miedziolitoorganiczny R2CuLi zgodnie z poniższym

schematem:

2RLi + CuI → R2CuLi + LiI

Związek R2CuLi jest zwany odczynnikiem Gilmana. Ten odczynnik może reagować z inną

chlorowcopochodną, w wyniku czego tworzy odpowiedni węglowodór (R–R'), co zilustrowano

schematem:

R2CuLi + R'X → R–R' + LiX + RCu

Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.

Przeprowadzono reakcję, podczas której na drugorzędową chloropochodną alkanu podziałano

odczynnikiem Gilmana. Wśród produktów reakcji obecny był 2-metylopropan.

Napisz w formie cząsteczkowej równanie opisanej reakcji. Chloropochodną alkanu oraz

2-metylopropan przedstaw za pomocą wzorów półstrukturalnych (grupowych).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Zastosuj podany ogólny schemat sprzęgania do 2-chloropropanu.

Podpowiedź 2

Jedna z dwóch grup metylowych odczynnika zastępuje atom chloru.

Podpowiedź 3

Narysuj 2-metylopropan, metylomiedź i LiCl, zachowując bilans całego odczynnika.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne napisanie w formie cząsteczkowej równania reakcji.

0 p. – za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki

stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Odczynnik dimetylomiedziolitowy przenosi w podanym sprzęganiu jedną grupę metylową na atom węgla, z którego usuwany jest chlor w 2-chloropropanie. Powstaje 2-metylopropan, a pozostałe produkty to metylomiedź i LiCl.

Nie wprowadzamy do szkieletu obu grup metylowych naraz: druga pozostaje przy miedzi zgodnie ze schematem źródłowym. Kontrola atomów węgla, litu, miedzi i chloru potwierdza równanie pokazane na grafice.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 28.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_05_glowny_28.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania