Źródło
Informacja do zadań 20–22.
Wodorotlenek niklu(II) strąca się jako zielonkawy osad z wodnego roztworu soli niklu(II) pod
działaniem wodnego roztworu wodorotlenku sodu. Wodorotlenek niklu(II) nie rozpuszcza się
w nadmiarze zasady, ale reaguje z kwasami. Pod wpływem utleniaczy ten wodorotlenek
przechodzi w czarnobrunatny wodorotlenek niklu(III).
Na podstawie: J. Minczewski, Z. Marczenko, Chemia analityczna. Podstawy teoretyczne i analiza jakościowa,
Warszawa 2001.
Utlenianie wodorotlenku niklu(II) do wodorotlenku niklu(III) za pomocą chloranu(I) sodu
przebiega w środowisku wodnym zgodnie ze schematem:
Napisz w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-elektronowy) równania procesów redukcji i utleniania zachodzących podczas opisanej reakcji. Określ stosunek molowy reduktora do utleniacza w tej reakcji.
Równanie procesu redukcji:
Równanie procesu utleniania:
Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza =
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Ustal stopnie utlenienia chloru i niklu przed reakcją oraz po niej.
Podpowiedź 2
Chlor przyjmuje dwa elektrony, a jeden atom niklu oddaje jeden.
Podpowiedź 3
Zapisz obie półreakcje w środowisku zasadowym i zastosuj dwa mole Ni(OH)2 na mol ClO−.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Równanie procesu redukcji:
lub
Równanie procesu utleniania:
lub
lub
Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = 2 : 1 lub 2.
Uwaga! Równanie procesu utleniania prowadzącego do powstania NiO(OH) należy uznać za poprawne.
Zasady oceniania
2 p. – za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji
i równania procesu utleniania oraz poprawne określenie stosunku molowego reduktora
do utleniacza.
1 p. – za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania procesu redukcji
i równania procesu utleniania, ale błędne określenie stosunku molowego reduktora do
utleniacza lub brak określenia tego stosunku.
lub
za poprawne napisanie w formie jonowo-elektronowej równania tylko jednego procesu
(redukcji albo utleniania) i poprawne określenie stosunku molowego reduktora do
utleniacza.
0 p. – za odpowiedź niepełną, np. za poprawne określenie jedynie stosunku molowego
reduktora i utleniacza, lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Jon chloranowy(I) redukuje się do chlorkowego: ClO− + H2O + 2e− → Cl− + 2OH−. Nikiel w Ni(OH)2 utlenia się z II do III: Ni(OH)2 + OH− → Ni(OH)3 + e−.
Drugie równanie mnożymy przez dwa, aby zbilansować elektrony. Reduktorem jest wodorotlenek niklu(II), a utleniaczem jon chloranowy(I). Nie mylimy liczby elektronów przyjmowanych przez chlor z liczbą atomów niklu w jednej jednostce wodorotlenku.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Równanie procesu redukcji:
lub
Równanie procesu utleniania:
lub
lub
Stosunek molowy nreduktora : nutleniacza = 2 : 1 lub 2.
Uwaga! Równanie procesu utleniania prowadzącego do powstania NiO(OH) należy uznać za poprawne.