W temperaturze 20 °C rozpuszczalność uwodnionego wodorosiarczanu(VI) sodu o wzorze
NaHSO4 · H2O jest równa 67 gramów w 100 gramach wody.
Na podstawie: T. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 2004.
Oblicz, jaki procent masy roztworu nasyconego o temperaturze 20 °C stanowi masa soli bezwodnej NaHSO4.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozróżnij masę odważonego hydratu od masy zawartej w nim soli bezwodnej.
Podpowiedź 2
Oblicz udział NaHSO4 jako 120/138 masy hydratu.
Podpowiedź 3
Podziel 67 · 120/138 g przez 167 g roztworu i pomnóż przez 100%.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
MNaHSO4 = 120 g ⋅ mol−1 MNaHSO4⋅H2O = 138 g ⋅ mol−1
120 g NaHSO4 –––– 138 g NaHSO4·H2O
x … –––– 67 g NaHSO4·H2O ⇒ x = 58,26 g

35(%)
Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku
w procentach.
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego.
lub
– niepodanie wyniku w procentach.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Rozpuszczalność 67 g hydratu na 100 g wody oznacza 167 g otrzymanego roztworu. W hydracie NaHSO4·H2O masa bezwodnego NaHSO4 stanowi 120/138 całości, więc wprowadzono około 58,26 g soli bezwodnej.
Jej stężenie procentowe wynosi 58,26/167 · 100% około 34,9%, czyli około 35%. Woda krystalizacyjna wchodzi do rozpuszczalnika i masy całego roztworu; nie zaliczamy jej do masy bezwodnego NaHSO4.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
MNaHSO4 = 120 g ⋅ mol−1 MNaHSO4⋅H2O = 138 g ⋅ mol−1
120 g NaHSO4 –––– 138 g NaHSO4·H2O
x … –––– 67 g NaHSO4·H2O ⇒ x = 58,26 g

35(%)