Zadanie 18.2 — maj 2018 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 18.

Przeprowadzono doświadczenie, którego celem było porównanie aktywności chemicznej

czterech metali: talu (Tl), technetu (Tc), hafnu (Hf) i molibdenu (Mo). Stwierdzono, że

z udziałem wymienionych metali i ich jonów samorzutnie zachodzą reakcje, których przebieg

ilustrują poniższe równania w formie jonowej skróconej:

I. 3 Hf + 4 Mo³⁺ → 3 Hf⁴⁺ + 4 Mo
II. 3 Tl + Mo³⁺ → 3 Tl⁺ + Mo
III. Hf + Tc⁴⁺ → Hf⁴⁺ + Tc
IV. Hf + 4 Tl⁺ → Hf⁴⁺ + 4 Tl
V. 4 Mo + 3 Tc⁴⁺ → 4 Mo³⁺ + 3 Tc

Na podstawie: W. Mizerski, Tablice chemiczne, Warszawa 1997.

Spośród kationów biorących udział w opisanych reakcjach wybierz jon, który jest najsilniejszym utleniaczem, i jon, który jest najsłabszym utleniaczem. Napisz wzory wybranych jonów.

Najsilniejszy utleniacz: … Najsłabszy utleniacz: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozróżnij metal oddający elektrony od kationu przyjmującego elektrony.

Podpowiedź 2

Najsilniejszemu reduktorowi metalicznemu odpowiada najsłabszy utleniacz w postaci kationu.

Podpowiedź 3

Wskaż Tc4+ jako najsilniejszy i Hf4+ jako najsłabszy utleniacz.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Najsilniejszy utleniacz: Tc4+ … Najsłabszy utleniacz: Hf4+

Zasady oceniania

1 p. – za poprawny zapis wzorów wybranych kationów.

0 p. – za każdą inną odpowiedź albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Im łatwiej metal oddaje elektrony, tym słabszą zdolność do ich przyjmowania ma jego kation w porównywanym szeregu. Najmniej aktywny metal Tc odpowiada więc najsilniejszemu utleniaczowi Tc4+, a najbardziej aktywny Hf najsłabszemu utleniaczowi Hf4+.

Rozpatrujemy jony w stopniach utlenienia podanych w reakcjach. Nie przepisujemy kolejności aktywności metali jako kolejności mocy utleniającej ich kationów, bo zależności są przeciwne.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Najsilniejszy utleniacz: Tc4+ … Najsłabszy utleniacz: Hf4+

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2018_05_glowny_18.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania