Źródło
Informacja do zadań 11–13.
Do wodnego roztworu kwasu etanowego (octowego) o określonej objętości, ale o nieznanym stężeniu, dodawano kroplami wodny roztwór wodorotlenku sodu o znanym stężeniu i za pomocą pehametru mierzono pH mieszaniny reakcyjnej. W ten sposób przeprowadzono tzw. miareczkowanie pehametryczne, które jest jedną z metod analizy ilościowej. W czasie doświadczenia zachodziła reakcja opisana równaniem:
Zestaw użyty w tym doświadczeniu przedstawiono na poniższym schemacie, a otrzymane wyniki miareczkowania umieszczono na wykresie.

Po dodaniu takiej objętości roztworu wodorotlenku sodu, w jakiej znajdowała się liczba moli NaOH równa liczbie moli CH3COOH w roztworze wziętym do analizy, w układzie został osiągnięty punkt równoważnikowy. Ustalono, że w opisanym doświadczeniu pH w punkcie równoważnikowym było równe 9.
Podaj wzór jonu, którego stężenie jest największe w roztworze otrzymanym po dodaniu
18 cm3 wodnego roztworu wodorotlenku sodu do analizowanego roztworu kwasu etanowego.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź położenie 18 cm3 względem punktu równoważnikowego.
Podpowiedź 2
Policz źródła jonów Na+: sól po zobojętnieniu oraz nadmiar zasady.
Podpowiedź 3
Z bilansu ładunku wynika przewaga stężenia Na+ nad każdym anionem osobno; podaj wzór Na+.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Na+
Uwaga! Jeśli zdający zamiast wzoru jonu poda jego nazwę, należy przyznać 0 pkt.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne podanie wzoru jonu, którego stężenie w roztworze jest największe.
0 p. – za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Po dodaniu 18 cm3 roztworu NaOH układ znajduje się za punktem równoważnikowym. Jony sodu pochodzą z całej dodanej zasady: towarzyszą zarówno anionom etanianowym powstałej soli, jak i pozostałym jonom OH−.
Ich stężenie przewyższa stężenie każdego z tych anionów z osobna, zgodnie z bilansem ładunku. Wskazujemy Na+. Wysokie pH nie oznacza, że OH− jest najliczniejszym jonem w mieszaninie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Na+
Uwaga! Jeśli zdający zamiast wzoru jonu poda jego nazwę, należy przyznać 0 pkt.