Źródło
Informacja do zadania 36.
Tłuszcz X jest związkiem czynnym optycznie. W wyniku reakcji uwodornienia tego tłuszczu
przebiegającej w stosunku molowym n tłuszczu : n wodoru = 1 : 2 można otrzymać tłuszcz Y
niewykazujący czynności optycznej. W wyniku hydrolizy tłuszczu Y z wodorotlenkiem sodu
otrzymuje się wyłącznie dwa produkty.
Jeden z produktów hydrolizy zasadowej tłuszczu Y jest stosowany jako środek usuwający
brud.
Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) produktu hydrolizy tłuszczu Y stosowanego jako środek usuwający brud. Wzór produktu wpisz w odpowiednie pola poniższego schematu.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Który produkt zmydlania jest mydłem: glicerol czy sól długołańcuchowego kwasu?
Podpowiedź 2
Po uwodornieniu reszty kwasowe są nasycone i jednakowe.
Podpowiedź 3
Przedstaw stearynian sodu: długi łańcuch wpisz do części hydrofobowej, fragment jonowy do hydrofilowej.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie schematu.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Uwodornienie X daje tłuszcz Y z trzema jednakowymi nasyconymi resztami kwasu stearynowego. Jego zmydlanie prowadzi do glicerolu i stearynianu sodu; właściwości myjące ma sól, a nie glicerol.
W produkcie wyróżniamy długi niepolarny fragment C17H35 jako część hydrofobową oraz jonową grupę karboksylanową z kationem sodu jako część hydrofilową. Poprawne rozmieszczenie obu fragmentów w polach pokazuje grafika odpowiedzi.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
