Zadanie 36.2 — czerwiec 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 36.

Tłuszcz X jest związkiem czynnym optycznie. W wyniku reakcji uwodornienia tego tłuszczu

przebiegającej w stosunku molowym n tłuszczu : n wodoru = 1 : 2 można otrzymać tłuszcz Y

niewykazujący czynności optycznej. W wyniku hydrolizy tłuszczu Y z wodorotlenkiem sodu

otrzymuje się wyłącznie dwa produkty.

Jeden z produktów hydrolizy zasadowej tłuszczu Y jest stosowany jako środek usuwający

brud.

Narysuj wzór półstrukturalny (grupowy) produktu hydrolizy tłuszczu Y stosowanego jako środek usuwający brud. Wzór produktu wpisz w odpowiednie pola poniższego schematu.

Zadanie 36.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Który produkt zmydlania jest mydłem: glicerol czy sól długołańcuchowego kwasu?

Podpowiedź 2

Po uwodornieniu reszty kwasowe są nasycone i jednakowe.

Podpowiedź 3

Przedstaw stearynian sodu: długi łańcuch wpisz do części hydrofobowej, fragment jonowy do hydrofilowej.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 36.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie schematu.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Uwodornienie X daje tłuszcz Y z trzema jednakowymi nasyconymi resztami kwasu stearynowego. Jego zmydlanie prowadzi do glicerolu i stearynianu sodu; właściwości myjące ma sól, a nie glicerol.

W produkcie wyróżniamy długi niepolarny fragment C17H35 jako część hydrofobową oraz jonową grupę karboksylanową z kationem sodu jako część hydrofilową. Poprawne rozmieszczenie obu fragmentów w polach pokazuje grafika odpowiedzi.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 36.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_06_dodatkowy_36.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania