Teoria kwasów i zasad Brønsteda opisuje właściwości kwasowo-zasadowe substancji nie
tylko w roztworach wodnych, ale także w roztworach innych rozpuszczalników
umożliwiających wymianę protonu między tworzącymi je drobinami. Na właściwości
kwasowo-zasadowe substancji rozpuszczonej istotny wpływ ma powinowactwo cząsteczek
rozpuszczalnika do protonu. Zależnie od właściwości rozpuszczalnika rozpuszczana
substancja może się stać kwasem albo zasadą.
Na podstawie: W. Ufnalski, Równowagi jonowe, Warszawa 2004.
Uzupełnij tabelę – wpisz wzory sprzężonych kwasów lub zasad Brønsteda.
Sprzężona para | |
|---|---|
kwas | zasada |
NH 3 | |
NH 3 | |
H 2PO4− | |
H 2PO4− | |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
W każdej parze dołącz albo odejmij tylko jeden H+.
Podpowiedź 2
Sprawdź jednocześnie zmianę liczby atomów wodoru i zmianę ładunku.
Podpowiedź 3
Uzupełnij pary NH3/NH2−, NH4+/NH3, H2PO4−/HPO42− oraz H3PO4/H2PO4− w wymaganym porządku.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Sprzężona para | |
|---|---|
kwas | zasada |
NH 3 | NH 2− |
NH 4+ | NH 3 |
H 2PO4− | HPO42− |
H 3PO 4 | H 2PO4− |
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Sprzężony kwas i zasada różnią się dokładnie jednym protonem. Kwas sprzężony z NH2− to NH3, a zasada sprzężona z NH4+ to również NH3.
Dla par fosforanowych H2PO4− oddaje proton, tworząc HPO42−, a H3PO4 po oddaniu protonu tworzy H2PO4−. Każdorazowo wraz z utratą H+ ładunek zmniejsza się o jeden. Nie dodajemy ani nie usuwamy całej grupy wodorotlenkowej.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Sprzężona para | |
|---|---|
kwas | zasada |
NH 3 | NH 2− |
NH 4+ | NH 3 |
H 2PO4− | HPO42− |
H 3PO 4 | H 2PO4− |