Źródło
Informacja do zadań 22–24.
W zamkniętym naczyniu pomiędzy substancjami X, Y oraz Z, które w temperaturze T i pod
ciśnieniem p są gazami, ustala się stan równowagi chemicznej.
Zmianę liczby moli reagentów X, Y oraz Z w trakcie procesu przedstawia poniższy wykres.

Reakcja, dla której zmianę liczby moli reagentów przedstawiono na wykresie, przebiegała
w reaktorze o pojemności 4 dm3. W temperaturze T i pod ciśnieniem p do reaktora
wprowadzono substrat reakcji X i badano zmiany liczby moli reagentów w trakcie trwania
procesu prowadzącego do ustalenia stanu równowagi dynamicznej.
Oblicz stężeniową stałą równowagi Kc opisanego procesu w temperaturze T.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Najpierw zamień wszystkie równowagowe liczby moli na stężenia.
Podpowiedź 2
Potęgi w wyrażeniu Kc wynikają ze współczynników 2:2:1.
Podpowiedź 3
Oblicz 1,502 · 0,75 / 1,252; otrzymasz Kc = 1,08 w przyjętej konwencji stężeniowej.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE


Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie
wartości stałej równowagi reakcji.
1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale:
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
lub
– podanie wyniku liczbowego z błędną jednostką.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania.
Uwaga: Należy również uznać poprawne rozwiązanie zadania w oparciu o inną reakcję
(błędnie wybraną w zad. 22.).
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
W stanie równowagi wykres wskazuje 5 mol X, 6 mol Y i 3 mol Z. Dzieląc przez objętość 4 dm3, otrzymujemy stężenia 1,25, 1,50 i 0,75 mol·dm−3.
Dla reakcji 2X ⇌ 2Y + Z zapisujemy Kc = [Y]2[Z]/[X]2. Podstawienie daje 1,502 · 0,75 / 1,252 = 1,08. Nie wolno wstawiać bezpośrednio liczby moli, bo objętość nie skraca się całkowicie w tym wyrażeniu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem

