Zadanie 17 — czerwiec 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 16–18.

Wodny roztwór soli amonowej kwasu HX ma odczyn kwasowy, a wodny roztwór soli

sodowej kwasu HZ ma odczyn zasadowy.

Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane na poniższym schemacie.

Informacja do zadań 16–18. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Objawy świadczące o przebiegu reakcji zaobserwowano tylko w jednej probówce.

Uwaga redakcyjna. W zadaniu sprawdzającym samodzielnie porządek mocy kwasów należy przyjąć Ka(HX) > Ka(HZ). W oryginalnym zestawie wynika to po dołączeniu danej z zadania 18 o obojętnym odczynie roztworu NH₄Z. Zasadowy odczyn NaZ sam w sobie nie pozwala porównać HX i HZ.

Za pomocą pehametru zmierzono wartości pH wodnych roztworów kwasów HX i HZ o tym

samym stężeniu molowym i na tej podstawie obliczono stopnie dysocjacji badanych

roztworów.

Wskaż kwas (HX lub HZ), którego roztwór ma wyższe pH, oraz kwas, który w tym roztworze ma większy stopień dysocjacji α.

Kwas, którego roztwór ma wyższe pH: …

Kwas, który w roztworze ma wyższy stopień dysocjacji α: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przyjmij porządek mocy użyty w kluczu: Kₐ(HX) > Kₐ(HZ). Przypomnij sobie, jak pH zależy od [H₃O⁺].

Podpowiedź 2

Dla równych stężeń formalnych mocniejszy kwas ma większy stopień dysocjacji i niższe pH.

Podpowiedź 3

Wpisz HZ przy wyższym pH oraz HX przy większym stopniu dysocjacji.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Kwas, którego roztwór ma wyższe pH: HZ.

Kwas, który w roztworze ma wyższy stopień dysocjacji α: HX.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie wzorów kwasów.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Dla jednakowych stężeń formalnych mocniejszy kwas daje większe stężenie H₃O⁺ i większy stopień dysocjacji. W porównaniu klucza przyjmujemy Kₐ(HX) > Kₐ(HZ). Można to wyprowadzić z kwaśnego odczynu NH₄X i obojętnego odczynu NH₄Z w szkolnym modelu, czyli porównania obu Kₐ z tym samym Kᵦ(NH₃).

Wyższą wartość pH ma roztwór HZ, a większy stopień dysocjacji ma HX. Wniosek wymaga wskazanego porządku mocy kwasów.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Kwas, którego roztwór ma wyższe pH: HZ.

Kwas, który w roztworze ma wyższy stopień dysocjacji α: HX.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_06_dodatkowy_17

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania