Zadanie 13 — czerwiec 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 12–13.

W wyniku reakcji chemicznej roztworu siarczanu(IV) sodu z siarką otrzymuje się wodny

roztwór tiosiarczanu sodu. Proces ten można opisać równaniem:

S + Na2SO3 → Na2S2O3

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

W wodzie rozpuszczono 6,3 g Na2SO3 ⋅ 7H2O i dodano nadmiar siarki. Otrzymaną

mieszaninę gotowano przez pewien czas, po czym przesączono w celu usunięcia nadmiaru

siarki. Z przesączu po ochłodzeniu otrzymano 5,2 g kryształów uwodnionego tiosiarczanu

sodu. Ten związek, poddany odwodnieniu pod obniżonym ciśnieniem, zmniejszył swoją masę

o 36,3%.

Załóż, że synteza tiosiarczanu sodu zachodzi z wydajnością 100%, i oblicz, jaka była wydajność procesu krystalizacji.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przelicz masę uwodnionego substratu na mole.

Podpowiedź 2

Z proporcji reakcji wyznacz teoretyczną liczbę moli uwodnionego produktu i pomnóż ją przez 248 g·mol−1.

Podpowiedź 3

Podziel rzeczywiste 5,2 g przez teoretyczne 6,2 g i pomnóż przez 100%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

m = 248 g ∙ mol−1 · 0,025 mol = 6,2 g

Odpowiedź CKE 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

błąd nie wystąpił.

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wyniku.

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wartości wyniku końcowego od ewentualnych

wcześniejszych zaokrągleń.

1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

lub

… – niepodanie wyniku w procentach.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Z 6,3 g Na2SO3·7H2O otrzymujemy 6,3/252 = 0,025 mola substratu. Stosunek molowy do produktu jest równy 1:1, więc teoretycznie powstaje 0,025 mola Na2S2O3·5H2O, czyli 6,2 g.

Rzeczywista masa 5,2 g daje wydajność 5,2/6,2 · 100% około 83,9%. W obu masach molowych uwzględniamy odpowiednią wodę krystalizacyjną; porównywanie samych mas substratu i produktu nie wyznacza wydajności.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

m = 248 g ∙ mol−1 · 0,025 mol = 6,2 g

Odpowiedź CKE 13 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

błąd nie wystąpił.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_06_dodatkowy_13

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania