Zadanie 12 — czerwiec 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 12–13.

W wyniku reakcji chemicznej roztworu siarczanu(IV) sodu z siarką otrzymuje się wodny

roztwór tiosiarczanu sodu. Proces ten można opisać równaniem:

S + Na2SO3 → Na2S2O3

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

W wodzie rozpuszczono 6,3 g Na2SO3 ⋅ 7H2O i dodano nadmiar siarki. Otrzymaną

mieszaninę gotowano przez pewien czas, po czym przesączono w celu usunięcia nadmiaru

siarki. Z przesączu po ochłodzeniu otrzymano 5,2 g kryształów uwodnionego tiosiarczanu

sodu. Ten związek, poddany odwodnieniu pod obniżonym ciśnieniem, zmniejszył swoją masę

o 36,3%.

Wykonaj odpowiednie obliczenia i podaj wzór hydratu tiosiarczanu sodu, który otrzymano z mieszaniny poreakcyjnej w wyniku krystalizacji.

Obliczenia:

Wzór: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyraź masę molową hydratu przez nieznany współczynnik x.

Podpowiedź 2

Masa molowa soli bezwodnej wynosi 158 g·mol−1, a wody w hydracie 18x g·mol−1.

Podpowiedź 3

Ułóż równanie 18x/(158 + 18x) = 0,363 i wybierz całkowite x = 5.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

x – liczba moli cząsteczek wody przypadająca na 1 mol tiosiarczanu sodu

MNa2S2O3 = 158 g ∙ mol−1

M = (158 + 18 · x) g ∙ mol−1

Odpowiedź CKE 12 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

poprawnego wzoru soli uwodnionej.

1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

i/lub błędnego wzoru

lub

– poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie błędnego wzoru soli uwodnionej lub brak

wzoru.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Udział masowy wody dotyczy całego hydratu, więc w mianowniku musi znaleźć się także masa wody krystalizacyjnej. Dla Na2S2O3·xH2O zapisujemy 18x/(158 + 18x) = 0,363.

Rozwiązanie daje x około 5, zatem wzór soli to Na2S2O3·5H2O. Współczynnik x oznacza liczbę cząsteczek wody przypadających na jednostkę soli, a nie procent wody ani liczbę atomów wodoru.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

x – liczba moli cząsteczek wody przypadająca na 1 mol tiosiarczanu sodu

MNa2S2O3 = 158 g ∙ mol−1

M = (158 + 18 · x) g ∙ mol−1

Odpowiedź CKE 12 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_06_dodatkowy_12

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania