Zadanie 34 — maj 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 33–34.

Informacja do zadań 33–34. — oryginalny fragment CKE, s.21

Napisz wzór półstrukturalny (grupowy) organicznego produktu reakcji kwasu winowego z metanolem użytym w nadmiarze w środowisku stężonego kwasu siarkowego(VI).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz grupy karboksylowe zdolne do estryfikacji metanolem. Oddziel je od alkoholowych OH.

Podpowiedź 2

Kwas winowy ma dwie grupy karboksylowe, więc nadmiar metanolu prowadzi do diestru. Środkowe grupy OH pozostają.

Podpowiedź 3

Narysuj winian dimetylu z estrami na obu końcach, zachowując dwie grupy hydroksylowe przy środkowych węglach. Nie metyluj wszystkich atomów tlenu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 34 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 27.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne napisanie produktu reakcji.

0 p. – za odpowiedź błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Kwas winowy zawiera dwie grupy karboksylowe i dwie alkoholowe grupy hydroksylowe. W reakcji z nadmiarem metanolu w kwasowym środowisku estryfikacji ulegają obie grupy karboksylowe, tworząc ester dimetylowy. Dwie środkowe grupy hydroksylowe zachowujemy.

Nie zastępujemy wszystkich OH grupami metylowymi: estryfikacja dotyczy określonej funkcji, nie dowolnego połączenia O–H. W produkcie na obu końcach powinny być grupy estru metylowego, a szkielet czterowęglowy i konfiguracje środkowych atomów pozostają niezmienione. Nadmiar alkoholu sprzyja pełniejszemu zestryfikowaniu obu miejsc zamiast zatrzymania się na monoestrze.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 34 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 27.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_05_glowny_34

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania