Zadanie 29.1 — maj 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 29.

Etery są związkami o wzorze R−O−R’, przy czym R i R’ mogą być zarówno grupami

alkilowymi, jak i arylowymi.

W poniższej tabeli zestawiono wartości temperatury wrzenia tw (pod ciśnieniem 1013 hPa)

wybranych alkoholi oraz wybranych eterów o nierozgałęzionych cząsteczkach.

Informacja do zadania 29. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Na podstawie: L. Jones, P. Atkins, Chemia ogólna, Warszawa 2006.

Czy alkohole i etery o tej samej liczbie atomów węgla w cząsteczce są izomerami?

Uzasadnij swoją odpowiedź. Odnieś się do związków, których wzory wymieniono w tabeli.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj parę o tej samej liczbie węgli, np. etanol i eter dimetylowy. Policz także H i O.

Podpowiedź 2

Oba mają C2H6O, ale różne połączenia atomów i grupy funkcyjne. To warunek izomerii, nie samo podobieństwo mas.

Podpowiedź 3

Odpowiedz tak dla związków z tabeli, uzasadniając ten sam wzór sumaryczny i odmienną budowę alkoholu oraz eteru.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Alkohole i etery o tej samej liczbie atomów węgla w cząsteczce są izomerami, ponieważ

związki te mają ten sam wzór sumaryczny.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawną ocenę i uzasadnienie.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W tabeli zestawiono nasycone łańcuchowe alkohole monohydroksylowe i etery. Przy tej samej całkowitej liczbie atomów węgla mają one wzór CₙH2ₙ₊2O, lecz inne połączenie tlenu: alkohol zawiera grupę hydroksylową, a eter tlen między dwiema grupami węglowymi. Są więc izomerami konstytucyjnymi, nazywanymi też funkcyjnymi.

Przykładem jest para etanol i eter dimetylowy o C2H6O. Wniosek dotyczy konkretnych klas z tabeli; sama liczba węgli nie wystarcza dla dowolnych alkoholi aromatycznych, wielohydroksylowych czy nienasyconych. Uzasadnienie musi uwzględnić jednakowy wzór sumaryczny oraz różną budowę, nie tylko wspólną masę molową.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Alkohole i etery o tej samej liczbie atomów węgla w cząsteczce są izomerami, ponieważ

związki te mają ten sam wzór sumaryczny.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_05_glowny_29.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania