Zadanie 18 — maj 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 17–19.

Poniżej podano ciąg przemian chemicznych:

Informacja do zadań 17–19. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

gdzie R – grupa alkilowa.

Określ typ reakcji (addycja, eliminacja, substytucja) oraz mechanizm (elektrofilowy, nukleofilowy, rodnikowy) reakcji oznaczonych na schemacie numerami 1 i 2. Uzupełnij tabelę.

 

Typ reakcji

Mechanizm reakcji

Reakcja 1

  

Reakcja 2

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj zmianę grup w obu etapach i osobno sposób ataku reagenta. W drugim etapie KOH jest wodny.

Podpowiedź 2

Światło wskazuje rodniki w halogenowaniu. OH− w drugim etapie działa jako nukleofil zastępujący halogen.

Podpowiedź 3

Wpisz dla 1 substytucja i rodnikowy, dla 2 substytucja i nukleofilowy. Nie wybieraj eliminacji na podstawie samej obecności KOH.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

Typ reakcji

Mechanizm reakcji

Reakcja 1

substytucja

rodnikowy

Reakcja 2

substytucja

nukleofilowy

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie typów i mechanizmów przemian oznaczonych numerami 1 i 2.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Reakcja 1 zastępuje wodór alkanu halogenem i przebiega przez rodniki inicjowane światłem. Jest substytucją rodnikową. W reakcji 2 halogenopochodna reaguje z wodnym KOH: OH− atakuje atom węgla związany z halogenem i zastępuje go grupą hydroksylową.

To substytucja nukleofilowa. Obie reakcje mają ten sam ogólny typ zmiany, ale inny mechanizm i inne reagenty. Alkoholowy roztwór zasady sprzyjający eliminacji nie jest podanym tutaj środowiskiem. Trzeba uzupełnić dwa pola dla każdej reakcji, nie traktować słów „rodnikowy” i „nukleofilowy” jako alternatywnych nazw typu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

Typ reakcji

Mechanizm reakcji

Reakcja 1

substytucja

rodnikowy

Reakcja 2

substytucja

nukleofilowy

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_05_glowny_18

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania