W temperaturze T przygotowano wodne roztwory sześciu elektrolitów: NaBr, NH4NO3, HCl,
HCOOH, NaClO, NaClO4 o jednakowym stężeniu molowym równym 0,1 mol · dm−3.
Porównaj pH tych roztworów. Uzupełnij zdania wyrażeniami wybranymi spośród podanych poniżej.
wyższe niż … równe … niższe niż
pH wodnego roztworu NaBr jest … pH wodnego roztworu NH4NO3.
pH wodnego roztworu HCl jest … pH wodnego roztworu HCOOH.
pH wodnego roztworu NaClO jest … pH wodnego roztworu NaClO4.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Dla każdej pary ustal, czy zachodzi hydroliza lub niepełna dysocjacja. Stężenia formalne są jednakowe.
Podpowiedź 2
NH4+ zakwasza, HCl jest mocniejszy od HCOOH, a ClO− podwyższa pH przez hydrolizę.
Podpowiedź 3
Wpisz kolejno wyższe niż, niższe niż, wyższe niż. NaBr i NaClO4 traktuj w tym modelu jako obojętne.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
pH wodnego roztworu NaBr jest wyższe niż pH wodnego roztworu NH4NO3.
pH wodnego roztworu HCl jest niższe niż pH wodnego roztworu HCOOH.
pH wodnego roztworu NaClO jest wyższe niż pH wodnego roztworu NaClO4.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie trzech zdań.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
NaBr jest solą mocnego kwasu i mocnej zasady, więc w przyjętym modelu roztwór jest obojętny. NH4NO3 zawiera kwasowy NH4+, dlatego jego pH jest niższe: pierwsza relacja to wyższe niż. HCl jest mocnym kwasem, a HCOOH słabym; przy tym samym stężeniu formalnym HCl daje więcej H+ i niższe pH.
Anion ClO− hydrolizuje zasadowo, natomiast ClO4− praktycznie nie, więc pH NaClO jest wyższe od NaClO4. Otrzymujemy wyższe, niższe, wyższe. Nie porównujemy samych liczb atomów tlenu, lecz moc kwasów i zasadowość ich anionów.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
pH wodnego roztworu NaBr jest wyższe niż pH wodnego roztworu NH4NO3.
pH wodnego roztworu HCl jest niższe niż pH wodnego roztworu HCOOH.
pH wodnego roztworu NaClO jest wyższe niż pH wodnego roztworu NaClO4.