Zadanie 5 — maj 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 5–6.

Reakcja syntezy amoniaku przebiega zgodnie z równaniem:

N2 (g) + 3H2 (g) ⇌ 2NH3 (g)

W poniższej tabeli zestawiono wartości stałej równowagi reakcji syntezy amoniaku

w różnych temperaturach.

Temperatura, K

673

723

773

823

873

Stała równowagi

1,82⋅10−4

4,68⋅10−5

1,48⋅10−5

5,25⋅10−6

2,14⋅10−6

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.

Przeanalizuj dane dotyczące syntezy amoniaku. Następnie uzupełnij zdania wyrażeniami spośród podanych poniżej.

zmaleje … wzrośnie … się nie zmieni

Jeżeli w układzie będącym w stanie równowagi nastąpi wzrost temperatury w warunkach

izobarycznych (p = const), to wydajność reakcji syntezy amoniaku

… , natomiast przy wzroście ciśnienia w warunkach izotermicznych

(T = const) wydajność tego procesu … Jeżeli zmaleje temperatura

w układzie, to szybkość reakcji syntezy amoniaku …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

W pierwszych dwóch lukach analizuj równowagę, a w trzeciej szybkość reakcji.

Podpowiedź 2

Ogrzewanie zmniejsza K, sprężanie sprzyja mniejszej liczbie moli gazów, a chłodzenie spowalnia reakcję.

Podpowiedź 3

Wpisz zmaleje, wzrośnie, zmaleje. Korzystna temperatura równowagowa nie musi być korzystna dla szybkości.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie zdań.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Z tabeli wynika, że ogrzewanie obniża stałą równowagi syntezy amoniaku, więc zmniejsza równowagową wydajność. Sprężanie przy tej samej temperaturze sprzyja stronie o mniejszej liczbie moli gazowych: z czterech moli substratów powstają dwa mole NH3, dlatego wydajność wzrasta. Oziębienie wprawdzie sprzyja równowadze syntezy, ale zmniejsza szybkość reakcji.

Kolejne uzupełnienia to zmaleje, wzrośnie, zmaleje. Ostatnia luka pyta o inną wielkość niż dwie pierwsze. Trzeba rozdzielić termodynamikę i kinetykę, aby nie przenieść korzystnego wpływu niższej temperatury na wydajność bezpośrednio na szybkość.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 5 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 6.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_05_glowny_05

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania