Zadanie 1.2 — maj 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 1.

Dwa pierwiastki oznaczone literami X i Z leżą w czwartym okresie układu okresowego

pierwiastków. Ponadto wiadomo, że w stanie podstawowym:

• atom pierwiastka X ma na ostatniej powłoce sześć elektronów;

• atom pierwiastka Z ma łącznie na ostatniej powłoce i na podpowłoce 3d sześć

elektronów.

Wybierz pierwiastek (X albo Z), którego atomy w stanie podstawowym mają większą liczbę elektronów niesparowanych. Uzupełnij poniższy zapis, tak aby przedstawiał on konfigurację elektronową atomu w stanie podstawowym wybranego pierwiastka.

Zastosuj schematy klatkowe, podaj numery powłok i symbole podpowłok.

Zadanie 1.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 2.
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Policz niesparowane elektrony w Se i Cr zgodnie z regułą Hunda.

Podpowiedź 2

Se ma dwa w 4p4, a Cr pięć w 3d5 i jeden w 4s1.

Podpowiedź 3

Wybierz Z i narysuj 3d54s1: po jednej strzałce w pięciu klatkach d oraz jednej w s. Podpisz obie podpowłoki.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 1.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 3.

Uwaga: zwroty strzałek mogą być przeciwne.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne napisanie konfiguracji elektronowej (zapis graficzny) atomu w stanie

podstawowym chromu z uwzględnieniem numerów powłok i symboli podpowłok.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Selen ma dwa niesparowane elektrony w 4p4; pozostałe podpowłoki w jego atomie są wypełnione parami. Chrom ma pięć niesparowanych elektronów w 3d5 i jeden w 4s1, łącznie sześć. Wybieramy więc Z.

Po podanym rdzeniu rysujemy pięć klatek 3d z pojedynczymi równoległymi strzałkami oraz jedną 4s z pojedynczą strzałką. Nie dopisujemy drugiego elektronu 4s kosztem jednego 3d: rzeczywista konfiguracja podstawowa chromu jest tutaj konieczna. Trzeba podpisać numery powłok i podpowłoki, bo same strzałki bez oznaczeń nie wskazują jednoznacznie konfiguracji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 1.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 3.

Uwaga: zwroty strzałek mogą być przeciwne.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_05_glowny_01.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania