Zadanie 1.1 — maj 2017 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 1.

Dwa pierwiastki oznaczone literami X i Z leżą w czwartym okresie układu okresowego

pierwiastków. Ponadto wiadomo, że w stanie podstawowym:

• atom pierwiastka X ma na ostatniej powłoce sześć elektronów;

• atom pierwiastka Z ma łącznie na ostatniej powłoce i na podpowłoce 3d sześć

elektronów.

Uzupełnij poniższą tabelę. Wpisz symbole pierwiastków X i Z, dane dotyczące ich położenia w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego, do którego należy każdy z pierwiastków.

 

Symbol pierwiastka

Numer grupy

Symbol bloku

pierwiastek X

   

pierwiastek Z

   
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oddziel „sześć na ostatniej powłoce” od „sześć łącznie na ostatniej i 3d”. Oba pierwiastki są w okresie 4.

Podpowiedź 2

Końcówka 4s24p4 wskazuje Se. Z sześcioma elektronami 3d i 4s rozpoznaj podstawową konfigurację chromu.

Podpowiedź 3

Wpisz X: Se, 16, p; Z: Cr, 6, d. Pamiętaj o konfiguracji Cr 3d54s1.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

 

Symbol pierwiastka

Numer grupy

Symbol bloku

pierwiastek X

Se

16

p

pierwiastek Z

Cr

6

d

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich komórek tabeli.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Oba pierwiastki leżą w czwartym okresie, ale warunki liczenia elektronów są różne. X ma sześć elektronów na ostatniej powłoce, więc końcówkę 4s24p4 i jest selenem Se, grupa 16, blok p.

Z ma łącznie sześć elektronów na powłoce zewnętrznej i 3d; odpowiada temu chrom Cr z 3d54s1, grupa 6, blok d. Nie należy wymuszać dla chromu błędnego 3d44s2, bo zadanie dotyczy stanu podstawowego. Numery grup wynikają z rozpoznania pierwiastków, a nie z potraktowania obu warunków jako identycznego opisu powłoki walencyjnej.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

 

Symbol pierwiastka

Numer grupy

Symbol bloku

pierwiastek X

Se

16

p

pierwiastek Z

Cr

6

d

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2017_05_glowny_01.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania