Jedną z metod otrzymywania aminokwasów jest bezpośrednia amonoliza α-chloro- lub
α-bromokwasów pod wpływem nadmiaru stężonego wodnego roztworu amoniaku. Przebieg
tego procesu zilustrowano na poniższym schemacie.

Na podstawie: R.T. Morrison, R.N. Boyd, Chemia organiczna, Warszawa 1998.
Napisz równanie ilustrujące opisaną przemianę, jeżeli powstającym związkiem jest walina, a substraty reagują w stosunku molowym nbromokwasu : namoniaku = 1:2. Reagenty organiczne przedstaw w postaci wzorów półstrukturalnych (grupowych).
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odtwórz walinę i zastąp jej grupę aminową bromem, aby znaleźć substrat.
Podpowiedź 2
Pierwsza cząsteczka NH3 dostarcza azotu grupy aminowej, a druga wiąże HBr. Szkielet odpowiada kwasowi 2-bromo-3-metylobutanowemu.
Podpowiedź 3
Narysuj reakcję bromokwasu z 2NH3 do waliny i NH4Br. Zachowaj grupę aminową przy atomie α oraz rozgałęzienie waliny.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne napisanie równania reakcji z zastosowaniem wzorów półstrukturalnych
(grupowych) związków organicznych..
0 p. – za błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów, błędne współczynniki
stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu wzorów związków organicznych) albo
brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Walina ma szkielet kwasu 2-amino-3-metylobutanowego, więc wyjściowym α-bromokwasem jest kwas 2-bromo-3-metylobutanowy. Amoniak zastępuje brom przy węglu α, tworząc grupę aminową. Druga cząsteczka NH3 wiąże powstający bromowodór jako NH4Br, co wyjaśnia stosunek 1:2.
W kluczu walina jest przedstawiona jako jon obojnaczy, a bromek amonu jako NH4+ i Br−; dopuszczono również równoważny zapis cząsteczkowy. Rozgałęzienie i liczba atomów węgla pozostają niezmienione. Nie wstawiamy grupy aminowej przy innym atomie, ponieważ opis dotyczy substytucji α-halogenokwasu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
