Źródło
Informacja do zadań 34–35.

Określ rzędowość alkoholi o podanych wzorach. Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli litery oznaczające wzory tych alkoholi.
Alkohol | Litery oznaczające wzory |
|---|---|
pierwszorzędowy | |
drugorzędowy | |
trzeciorzędowy |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
W każdym wzorze zaznacz atom węgla związany z OH. Policz wyłącznie jego bezpośrednich sąsiadów węglowych.
Podpowiedź 2
Liczby 1, 2 i 3 odpowiadają kolejnym rzędowościom. Rozgałęzienia dalej w łańcuchu nie są rozstrzygające.
Podpowiedź 3
Wpisz pierwszorzędowe C i D, drugorzędowy A, trzeciorzędowy B. Sprawdź lokalne otoczenie przy OH.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Alkohol | Litery oznaczające wzory |
|---|---|
pierwszorzędowy | C i D |
drugorzędowy | A |
trzeciorzędowy | B |
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Rzędowość alkoholu określamy przez liczbę atomów węgla bezpośrednio połączonych z atomem węgla niosącym grupę hydroksylową. Jeden taki sąsiad oznacza alkohol pierwszorzędowy, dwa drugorzędowy, trzy trzeciorzędowy. W rysunkach C i D grupa OH jest przy węglu mającym jednego sąsiada węglowego, w A dwóch, a w B trzech.
Wpisujemy więc C i D; A; B. Nie liczymy liczby grup hydroksylowych w całej cząsteczce ani ogólnego rozgałęzienia łańcucha. Nawet silnie rozgałęziony związek może być alkoholem pierwszorzędowym, jeśli właściwy atom ma tylko jednego sąsiada węglowego.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Alkohol | Litery oznaczające wzory |
|---|---|
pierwszorzędowy | C i D |
drugorzędowy | A |
trzeciorzędowy | B |