Zadanie 34 — czerwiec 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 34–35.

Informacja do zadań 34–35. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 19.

Określ rzędowość alkoholi o podanych wzorach. Wpisz w odpowiednie miejsca tabeli litery oznaczające wzory tych alkoholi.

Alkohol

Litery oznaczające wzory

pierwszorzędowy

 

drugorzędowy

 

trzeciorzędowy

 
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

W każdym wzorze zaznacz atom węgla związany z OH. Policz wyłącznie jego bezpośrednich sąsiadów węglowych.

Podpowiedź 2

Liczby 1, 2 i 3 odpowiadają kolejnym rzędowościom. Rozgałęzienia dalej w łańcuchu nie są rozstrzygające.

Podpowiedź 3

Wpisz pierwszorzędowe C i D, drugorzędowy A, trzeciorzędowy B. Sprawdź lokalne otoczenie przy OH.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Alkohol

Litery oznaczające wzory

pierwszorzędowy

C i D

drugorzędowy

A

trzeciorzędowy

B

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie tabeli.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Rzędowość alkoholu określamy przez liczbę atomów węgla bezpośrednio połączonych z atomem węgla niosącym grupę hydroksylową. Jeden taki sąsiad oznacza alkohol pierwszorzędowy, dwa drugorzędowy, trzy trzeciorzędowy. W rysunkach C i D grupa OH jest przy węglu mającym jednego sąsiada węglowego, w A dwóch, a w B trzech.

Wpisujemy więc C i D; A; B. Nie liczymy liczby grup hydroksylowych w całej cząsteczce ani ogólnego rozgałęzienia łańcucha. Nawet silnie rozgałęziony związek może być alkoholem pierwszorzędowym, jeśli właściwy atom ma tylko jednego sąsiada węglowego.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Alkohol

Litery oznaczające wzory

pierwszorzędowy

C i D

drugorzędowy

A

trzeciorzędowy

B

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_06_dodatkowy_34

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania