W wyniku chlorowania dwóch izomerycznych alkanów (oznaczonych umownie literami A
i B) otrzymano dichloropochodne: z izomeru A – sześć izomerycznych produktów o wzorze
C4H8Cl2, a z izomeru B – trzy izomeryczne produkty o wzorze C4H8Cl2.
Podaj wzory półstrukturalne (grupowe) izomerów A i B.
Izomer A: … Izomer B: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Wypisz dwa szkielety C4H10. Uwzględnij równocenność pozycji po odbiciu lub obrocie cząsteczki.
Podpowiedź 2
Prosty butan daje sześć różnych układów dwóch chlorów. Symetria 2-metylopropanu ogranicza ich liczbę do trzech.
Podpowiedź 3
Narysuj A jako butan, a B jako 2-metylopropan. Nie mnoż liczby konstytucyjnych produktów przez możliwą stereoizomerię.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za podanie poprawnych wzorów półstrukturalnych (grupowych) dwóch izomerów.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Dwa izomery alkanu o czterech atomach węgla to butan i 2-metylopropan. Liczbę dichloropochodnych liczymy według różnych położeń dwóch chlorów, uwzględniając symetrię szkieletu. W butanie możliwe układy konstytucyjne to 1,1; 1,2; 1,3; 1,4; 2,2 i 2,3, czyli sześć.
W rozgałęzionym izomerze wiele pozycji jest równocennych i pozostają trzy układy. A jest więc butanem, B 2-metylopropanem. Zadanie liczy różne połączenia atomów, bez dodatkowego mnożenia przez enancjomery poszczególnych produktów. Nie odczytujemy liczby produktów jako liczby różnych pojedynczych atomów wodoru.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
