Źródło
Informacja do zadań 24–25.
Poniżej przedstawiono schemat reakcji utleniania i redukcji zachodzącej z udziałem jonów
MnO 4 −.
Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie.
W opisanej wyżej reakcji (intensywnie / bardzo słabo) zabarwiony wodny roztwór
zawierający jony MnO 4 − przechodzi w (intensywnie / bardzo słabo) zabarwiony roztwór
zawierający jony Mn2 +. Dzięki temu wodny roztwór KMnO4 można stosować w analizie
miareczkowej do ilościowego oznaczania substancji (utleniających / redukujących)
w środowisku kwasowym (z użyciem / bez użycia) wskaźnika barwiącego roztwór.
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Porównaj intensywność barwy MnO4− i Mn2+. Zastanów się, kiedy barwa dodanej kropli przestanie znikać.
Podpowiedź 2
Manganian jest samowskaźnikiem: jego trwały nadmiar ujawnia punkt końcowy. Zużywa się przy utlenianiu reduktora.
Podpowiedź 3
Wybierz intensywnie, bardzo słabo, redukujących i bez użycia. Osobny barwnik nie jest potrzebny w opisanym oznaczeniu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za poprawne wskazanie określeń w każdym nawiasie.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Roztwór MnO4− jest intensywnie fioletowy, a powstające Mn2+ bardzo słabo zabarwione. Dopóki w próbce pozostaje reduktor, dodawany manganian(VII) zostaje zużyty i intensywna barwa zanika. Pierwszy trwały lekki nadmiar utleniacza nadaje zabarwienie, sygnalizując koniec miareczkowania.
KMnO4 może więc oznaczać substancje redukujące bez osobnego wskaźnika barwnego. Wybieramy intensywnie, bardzo słabo, redukujących i bez użycia. Nie oznacza to, że Mn2+ jest bezwzględnie bezbarwny w każdym stężeniu; chodzi o wyraźną różnicę intensywności barw wykorzystaną w analizie.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
