Źródło
Informacja do zadania 17.
Przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie, którego przebieg umożliwił odróżnienie trzech
bezbarwnych wodnych roztworów azotanów(V): ołowiu(II), baru i magnezu.
W doświadczeniu użyto dwóch odczynników wybranych spośród poniższych:
• wodny roztwór azotanu(V) srebra
• wodny roztwór siarczanu(VI) sodu
• wodny roztwór siarczku sodu
• wodny roztwór ortofosforanu(V) potasu
W pierwszym etapie doświadczenia po dodaniu odczynnika 1. zaobserwowano, że w dwóch
probówkach wytrąciły się osady, a zawartość jednej probówki pozostała klarowna.
Uzupełnij schemat doświadczenia (wpisz nazwę lub wzór wybranego odczynnika 1.) i podaj nazwę lub wzór soli, którą zidentyfikowano w tym etapie doświadczenia.
Odczynnik 1.: …

Zidentyfikowana sól: …
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź rozpuszczalność siarczanów, siarczków i fosforanów trzech kationów. Szukaj dokładnie dwóch osadów.
Podpowiedź 2
BaSO4 i PbSO4 są trudno rozpuszczalne, a MgSO4 pozostaje w roztworze.
Podpowiedź 3
Wybierz Na2SO4(aq). Jako zidentyfikowaną klarowną próbkę podaj Mg(NO3)2.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Odczynnik 1.: roztwór siarczanu(VI) sodu lub Na2SO4 (aq)

Zidentyfikowana sól: azotan(V) magnezu lub Mg(NO3)2
Zasady oceniania
1 p. – za poprawny wybór odczynnika i poprawną identyfikację soli.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Odczynnik ma dać dwa osady spośród soli Pb2+, Ba2+ i Mg2+, pozostawiając jeden klarowny roztwór. Na2SO4 spełnia ten warunek: siarczany ołowiu(II) i baru są trudno rozpuszczalne, a siarczan magnezu rozpuszczalny. Klarowna próbka zostaje więc zidentyfikowana jako Mg(NO3)2.
Nie jest to identyfikacja przez barwę początkową, bo wszystkie roztwory są bezbarwne. Trzeba uwzględnić jednocześnie wynik dodatni w dwóch próbkach i ujemny w trzeciej. Brak osadu również jest użyteczną informacją analityczną, jeśli wcześniej określono zamknięty zbiór możliwych substancji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Odczynnik 1.: roztwór siarczanu(VI) sodu lub Na2SO4 (aq)

Zidentyfikowana sól: azotan(V) magnezu lub Mg(NO3)2