Zadanie 17.1 — czerwiec 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 17.

Przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie, którego przebieg umożliwił odróżnienie trzech

bezbarwnych wodnych roztworów azotanów(V): ołowiu(II), baru i magnezu.

W doświadczeniu użyto dwóch odczynników wybranych spośród poniższych:

• wodny roztwór azotanu(V) srebra

• wodny roztwór siarczanu(VI) sodu

• wodny roztwór siarczku sodu

• wodny roztwór ortofosforanu(V) potasu

W pierwszym etapie doświadczenia po dodaniu odczynnika 1. zaobserwowano, że w dwóch

probówkach wytrąciły się osady, a zawartość jednej probówki pozostała klarowna.

Uzupełnij schemat doświadczenia (wpisz nazwę lub wzór wybranego odczynnika 1.) i podaj nazwę lub wzór soli, którą zidentyfikowano w tym etapie doświadczenia.

Odczynnik 1.: …

Zadanie 17.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 8.

Zidentyfikowana sól: …

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Sprawdź rozpuszczalność siarczanów, siarczków i fosforanów trzech kationów. Szukaj dokładnie dwóch osadów.

Podpowiedź 2

BaSO4 i PbSO4 są trudno rozpuszczalne, a MgSO4 pozostaje w roztworze.

Podpowiedź 3

Wybierz Na2SO4(aq). Jako zidentyfikowaną klarowną próbkę podaj Mg(NO3)2.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odczynnik 1.: roztwór siarczanu(VI) sodu lub Na2SO4 (aq)

Odpowiedź CKE 17.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Zidentyfikowana sól: azotan(V) magnezu lub Mg(NO3)2

Zasady oceniania

1 p. – za poprawny wybór odczynnika i poprawną identyfikację soli.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Odczynnik ma dać dwa osady spośród soli Pb2+, Ba2+ i Mg2+, pozostawiając jeden klarowny roztwór. Na2SO4 spełnia ten warunek: siarczany ołowiu(II) i baru są trudno rozpuszczalne, a siarczan magnezu rozpuszczalny. Klarowna próbka zostaje więc zidentyfikowana jako Mg(NO3)2.

Nie jest to identyfikacja przez barwę początkową, bo wszystkie roztwory są bezbarwne. Trzeba uwzględnić jednocześnie wynik dodatni w dwóch próbkach i ujemny w trzeciej. Brak osadu również jest użyteczną informacją analityczną, jeśli wcześniej określono zamknięty zbiór możliwych substancji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odczynnik 1.: roztwór siarczanu(VI) sodu lub Na2SO4 (aq)

Odpowiedź CKE 17.1 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 10.

Zidentyfikowana sól: azotan(V) magnezu lub Mg(NO3)2

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_06_dodatkowy_17.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania