Zadanie 12 — czerwiec 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 12–14.

W celu identyfikacji zawartości dwóch probówek, z których jedna zawierała wodny roztwór

wodorotlenku sodu, a druga – wodny roztwór kwasu siarkowego(VI), przeprowadzono

doświadczenie. Do obu badanych roztworów dodano wodne roztwory soli: manganianu(VII)

potasu i siarczanu(IV) sodu.

Napisz, jakich objawów reakcji powinno się oczekiwać bezpośrednio po dodaniu roztworów obu soli do probówki z roztworem wodorotlenku sodu, a jakich – po dodaniu roztworów obu soli do probówki z roztworem kwasu siarkowego(VI). W opisie uwzględnij barwę zawartości probówek po reakcji.

Probówka z roztworem wodorotlenku sodu:

Probówka z roztworem kwasu siarkowego(VI):

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przyporządkuj produkty redukcji KMnO4 do środowiska silnie zasadowego i kwasowego.

Podpowiedź 2

Manganian(VI) jest zielony, a Mn2+ bardzo słabo zabarwiony. Środowisko różnicuje produkty mimo tego samego reduktora.

Podpowiedź 3

Dla NaOH opisz zielony roztwór, dla H2SO4 odbarwienie. Uwzględnij moment obserwacji wskazany w zadaniu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Probówka z roztworem wodorotlenku sodu:

• Otrzymamy roztwór barwy zielonej.

• Roztwór w probówce zmieni barwę na zieloną.

Probówka z roztworem kwasu siarkowego(VI):

• Otrzymamy bezbarwny roztwór.

• Roztwór manganianu(VII) potasu odbarwi się.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne opisanie obserwacji dla obu probówek.

0 p. – za podanie błędnych obserwacji lub odpowiedź niepełną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W obu probówkach siarczan(IV) redukuje manganian(VII), ale produkt zależy od środowiska. W silnie zasadowej probówce powstają zielone jony manganianowe(VI), więc zawartość staje się zielona. W kwasowej mangan przechodzi do Mn2+, a fioletowa barwa zanika, dając praktycznie bezbarwny roztwór.

Należy opisać stan bezpośrednio po dodaniu reagentów, zgodnie z poleceniem, bez zastępowania go późniejszymi przemianami. Nie przewidujemy w zasadowej probówce brunatnego MnO2 jako odpowiedzi tej próby: dla danych warunków wskazano inny produkt redukcji. Samo słowo „redukcja” nie jest obserwacją barwy.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Probówka z roztworem wodorotlenku sodu:

• Otrzymamy roztwór barwy zielonej.

• Roztwór w probówce zmieni barwę na zieloną.

Probówka z roztworem kwasu siarkowego(VI):

• Otrzymamy bezbarwny roztwór.

• Roztwór manganianu(VII) potasu odbarwi się.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_06_dodatkowy_12

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania