Zadanie 11 — czerwiec 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Skóra zdrowego człowieka ma pH wynoszące około 5,5. Mydła sodowe zmieniają odczyn

skóry i mogą spowodować naruszenie równowagi kwasowo-zasadowej, przez co zmniejsza

się odporność skóry na czynniki zewnętrzne.

Oceń, jak zmienia się (rośnie czy maleje) pH ludzkiej skóry pod wpływem wodnego roztworu mydła. Potwierdź swoją ocenę – zapisz w formie jonowej skróconej odpowiednie równanie reakcji dla stearynianu sodu.

Ocena: …

Równanie reakcji:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpoznaj, od jakiego kwasu pochodzi anion mydła. Sprawdź, czy może przyjmować proton od wody.

Podpowiedź 2

Hydroliza anionu tworzy OH−, więc pH rośnie. Sód nie uczestniczy w skróconym równaniu.

Podpowiedź 3

Zapisz anion stearynianowy + H2O ⇌ kwas stearynowy + OH− i ocenę wzrostu pH, zachowując graficzne wzory organiczne.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Ocena: (pH ludzkiej skóry) rośnie

Równanie reakcji: Wzór półstrukturalny: C17H35COO − + H2O ⇌ Wzór półstrukturalny: C17H35COOH + OH−
lub Wzór półstrukturalny: C17H35COO − + H+ ⇌ Wzór półstrukturalny: C17H35COOH

Zasady oceniania

1 p. – za poprawną ocenę i poprawne napisanie równania reakcji w formie jonowej skróconej.

0 p. – za błędną ocenę i/lub błędne napisanie równania reakcji (błędne wzory reagentów,

błędne współczynniki stechiometryczne, niewłaściwa forma zapisu) lub odpowiedź

niepełną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Anion stearynianowy jest zasadą sprzężoną słabego kwasu i w wodzie przyjmuje proton, tworząc kwas stearynowy oraz OH−. Dlatego wodny roztwór mydła ma odczyn zasadowy i w opisanym doświadczeniu podnosi pH powierzchni skóry. Równanie skrócone obejmuje anion stearynianowy i H2O po lewej, a kwas i OH− po prawej, ze strzałką równowagi.

Na+ jest obserwatorem. Można także opisać pobieranie H+ przez anion, co zmniejsza ich stężenie. Nie przypisujemy zasadowości samej obecności sodu: decyduje hydroliza konkretnego anionu słabego kwasu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Ocena: (pH ludzkiej skóry) rośnie

Równanie reakcji: Wzór półstrukturalny: C17H35COO − + H2O ⇌ Wzór półstrukturalny: C17H35COOH + OH−
lub Wzór półstrukturalny: C17H35COO − + H+ ⇌ Wzór półstrukturalny: C17H35COOH
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_06_dodatkowy_11

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania