Wodny roztwór mocnego kwasu o objętości 20 cm3 i pH = 4 rozcieńczono wodą do objętości
50 cm3.
Oblicz pH roztworu kwasu po rozcieńczeniu. Wynik końcowy zaokrąglij do pierwszego miejsca po przecinku.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Przelicz pH na stężenie H+. Następnie zastosuj zachowanie liczby moli podczas rozcieńczania.
Podpowiedź 2
Użyj c2 = c1·20/50. Końcowa objętość wynosi 50 cm3.
Podpowiedź 3
Oblicz −log(4,0 · 10−5) i podaj 4,4. Nie mnoż pH bezpośrednio przez współczynnik rozcieńczenia.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Roztwór kwasu przed rozcieńczeniem:
VI = 0,02 dm3 … pH = 4 czyli cH+(I)= 1·10−4 mol · dm−3
nI = liczba moli jonów H + = 1·10−4 mol · dm−3· 0,02 dm 3 = 2 · 10−6 mola
Roztwór kwasu po rozcieńczeniu:

Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie
wyniku jako wielkości niemianowanej z właściwą dokładnością.
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
lub
– podanie wyniku z niewłaściwą dokładnością lub z błędnym zaokrągleniem
lub
– podanie wyniku z jednostką.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Początkowe pH = 4 odpowiada stężeniu H+ równemu 10−4 mol/dm3. Podczas rozcieńczania mocnego kwasu liczba moli tych jonów w modelu zadania pozostaje stała. Nowe stężenie wynosi 10−4·20/50 = 4,0 · 10−5 mol/dm3.
Stąd pH = −log(4,0 · 10−5) ≈ 4,398, po zaokrągleniu 4,4. Objętość końcowa to 50 cm3, nie 70 cm3: polecenie mówi o rozcieńczeniu do wskazanej objętości, a nie dodaniu takiej porcji wody. pH nie zmienia się liniowo wraz z objętością, ponieważ jest logarytmem stężenia.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Roztwór kwasu przed rozcieńczeniem:
VI = 0,02 dm3 … pH = 4 czyli cH+(I)= 1·10−4 mol · dm−3
nI = liczba moli jonów H + = 1·10−4 mol · dm−3· 0,02 dm 3 = 2 · 10−6 mola
Roztwór kwasu po rozcieńczeniu:
