Źródło
Informacja do zadania 8.
Wodór na skalę przemysłową można otrzymać w wyniku konwersji węglowodorów parą
wodną w obecności katalizatorów. W pierwszym etapie powstaje tlenek węgla(II) i wodór.
Drugi etap tego procesu przebiega zgodnie z równaniem:
Na podstawie: H.E. Avery, D.J. Shaw, Ćwiczenia rachunkowe z chemii fizycznej, Warszawa 1974.
Oceń, jak na wydajność przemiany CO w CO2 wpłynie dodawanie większej ilości drugiego substratu, oraz podaj inny przykład zewnętrznego działania, które odniesie taki sam skutek.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zidentyfikuj drugi substrat i zastosuj regułę przekory. Szukaj także sposobu usuwania produktu.
Podpowiedź 2
Więcej H2O sprzyja tworzeniu CO2 oraz H2. Usuwanie H2 wywołuje przesunięcie w tę samą stronę.
Podpowiedź 3
Napisz, że wydajność wzrośnie, i jako drugi zabieg podaj usuwanie wodoru lub CO2. Nie wybieraj samego dodania katalizatora.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• Wydajność procesu wzrośnie. Podobny efekt można uzyskać poprzez usuwanie produktu
lub produktów (CO2 i H2).
• Wydajność procesu wzrośnie. Podobny efekt można uzyskać poprzez oziębienie układu.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne określenie, jak na wydajność rekcji wpłynie dodawanie większej ilości
drugiego substratu oraz poprawne podanie innego przykładu.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Drugim substratem jest para wodna. Jej dodanie przesuwa równowagę w stronę zużywania nadmiaru, czyli tworzenia CO2 i H2, zwiększając przemianę CO. Podobny efekt daje usuwanie któregoś produktu, np.
wodoru, ponieważ układ go odtwarza. Można też obniżyć temperaturę, bo reakcja jest egzoenergetyczna. Zmiana stężeń przy stałej temperaturze nie zmienia samej stałej K; zmienia skład wymagany do ponownego spełnienia jej wartości. Katalizator nie byłby równoważnym przykładem, bo nie zwiększa wydajności równowagowej, tylko przyspiesza dochodzenie do niej.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
• Wydajność procesu wzrośnie. Podobny efekt można uzyskać poprzez usuwanie produktu
lub produktów (CO2 i H2).
• Wydajność procesu wzrośnie. Podobny efekt można uzyskać poprzez oziębienie układu.