Źródło
Informacja do zadania 8.
Wodór na skalę przemysłową można otrzymać w wyniku konwersji węglowodorów parą
wodną w obecności katalizatorów. W pierwszym etapie powstaje tlenek węgla(II) i wodór.
Drugi etap tego procesu przebiega zgodnie z równaniem:
Na podstawie: H.E. Avery, D.J. Shaw, Ćwiczenia rachunkowe z chemii fizycznej, Warszawa 1974.
Określ, jak na stałą równowagi, a – w konsekwencji – na wydajność powyższej reakcji, wpłynie ogrzewanie mieszaniny reakcyjnej. Odpowiedź uzasadnij.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Odczytaj znak ΔH i ustal, po której stronie bilansu cieplnego znajduje się energia.
Podpowiedź 2
Dostarczenie ciepła sprzyja rozkładowi produktów tej egzoenergetycznej reakcji. Dotyczy to też wartości K w nowej temperaturze.
Podpowiedź 3
Wskaż spadek stałej i wydajności. Nie utożsamiaj większej szybkości po ogrzaniu z większą ilością produktu równowagowego.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo reakcja jest
procesem egzotermicznym.
• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo w reakcji
wydziela się ciepło.
• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo wzrost
temperatury jest niekorzystny.
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne określenie, jak na stałą równowagi, a w konsekwencji na wydajność rekcji
wpłynie ogrzewanie mieszaniny reakcyjnej oraz poprawne uzasadnienie.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Reakcja CO z parą wodną do CO2 i H2 ma ΔH = −42 kJ, więc wydziela ciepło. Ogrzanie sprzyja kierunkowi odwrotnemu, który pobiera energię. Stała równowagi reakcji zapisanej w prawo maleje, a wraz z nią równowagowa wydajność tworzenia produktów.
To zmiana termodynamiczna, nie wniosek o szybkości. Reakcja po ogrzaniu może przebiegać szybciej, a mimo to dawać mniej produktu w stanie równowagi. W odpowiedzi należy uwzględnić zarówno spadek K, jak i spadek wydajności oraz uzasadnić je egzoenergetycznością wskazanej reakcji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo reakcja jest
procesem egzotermicznym.
• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo w reakcji
wydziela się ciepło.
• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo wzrost
temperatury jest niekorzystny.