Zadanie 8.1 — czerwiec 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 8.

Wodór na skalę przemysłową można otrzymać w wyniku konwersji węglowodorów parą

wodną w obecności katalizatorów. W pierwszym etapie powstaje tlenek węgla(II) i wodór.

Drugi etap tego procesu przebiega zgodnie z równaniem:

CO (g) + H2O (g) ⇌ CO2 (g) + H2 (g) … ΔH = – 42 kJ

Na podstawie: H.E. Avery, D.J. Shaw, Ćwiczenia rachunkowe z chemii fizycznej, Warszawa 1974.

Określ, jak na stałą równowagi, a – w konsekwencji – na wydajność powyższej reakcji, wpłynie ogrzewanie mieszaniny reakcyjnej. Odpowiedź uzasadnij.

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj znak ΔH i ustal, po której stronie bilansu cieplnego znajduje się energia.

Podpowiedź 2

Dostarczenie ciepła sprzyja rozkładowi produktów tej egzoenergetycznej reakcji. Dotyczy to też wartości K w nowej temperaturze.

Podpowiedź 3

Wskaż spadek stałej i wydajności. Nie utożsamiaj większej szybkości po ogrzaniu z większą ilością produktu równowagowego.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo reakcja jest

procesem egzotermicznym.

• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo w reakcji

wydziela się ciepło.

• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo wzrost

temperatury jest niekorzystny.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne określenie, jak na stałą równowagi, a w konsekwencji na wydajność rekcji

wpłynie ogrzewanie mieszaniny reakcyjnej oraz poprawne uzasadnienie.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Reakcja CO z parą wodną do CO2 i H2 ma ΔH = −42 kJ, więc wydziela ciepło. Ogrzanie sprzyja kierunkowi odwrotnemu, który pobiera energię. Stała równowagi reakcji zapisanej w prawo maleje, a wraz z nią równowagowa wydajność tworzenia produktów.

To zmiana termodynamiczna, nie wniosek o szybkości. Reakcja po ogrzaniu może przebiegać szybciej, a mimo to dawać mniej produktu w stanie równowagi. W odpowiedzi należy uwzględnić zarówno spadek K, jak i spadek wydajności oraz uzasadnić je egzoenergetycznością wskazanej reakcji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo reakcja jest

procesem egzotermicznym.

• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo w reakcji

wydziela się ciepło.

• (Stała równowagi ulega zmniejszeniu, więc) wydajność procesu zmaleje, bo wzrost

temperatury jest niekorzystny.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_06_dodatkowy_08.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania