Podczas ogrzewania w zamkniętym naczyniu o stałej pojemności mieszaniny tlenku
węgla(IV) i wodoru w temperaturze 850 °C ustaliła się równowaga reakcji
dla której stała równowagi K = 1.
Oblicz, jaki procent masy tlenku węgla(IV) ulegnie przemianie w tlenek węgla(II), jeżeli reakcji poddano 1 mol tlenku węgla(IV) i 5 moli wodoru.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zapisz ilości równowagowe z użyciem jednego postępu x. Produkty początkowo nie występowały.
Podpowiedź 2
K = 1 daje x2 = (1−x)(5−x). Po rozwinięciu wyrazy kwadratowe się skrócą.
Podpowiedź 3
Otrzymasz x = 5/6 mol z początkowego jednego mola CO2. Przelicz udział zużytego CO2 na 83,3%.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Z równania wynika, że w reakcji 1 mola CO2 z 1 molem H2 powstaje 1mol CO i 1mol H2O

Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie
wyniku w procentach.
1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
lub
– niepodanie wyniku w procentach.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Niech x mol CO2 przereaguje z taką samą ilością H2. W równowadze jest 1−x mol CO2, 5−x mol H2 i po x mol CO oraz wody. Ponieważ sumy współczynników są równe, objętość skraca się w wyrażeniu K = x2/[(1−x)(5−x)] = 1.
Stąd x2 = 5−6x+x2, więc x = 5/6 mol. Uległo przemianie 83,3% początkowego CO2. Procent zużytej masy CO2 jest równy procentowi zużytych jego moli, bo porównujemy tę samą substancję przed i po reakcji. Nie jest to procent masy powstałego CO względem CO2.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Z równania wynika, że w reakcji 1 mola CO2 z 1 molem H2 powstaje 1mol CO i 1mol H2O
