Zadanie 37 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 36–38.

Kwas askorbinowy ulega przemianie w kwas dehydroaskorbinowy zgodnie z poniższym

schematem. Odszczepienie jednego protonu od cząsteczki witaminy C prowadzi do powstania

anionu askorbinianowego (reakcja 1.). W wyniku oddania przez anion askorbinianowy

elektronu i drugiego protonu powstaje rodnik askorbylowy (reakcja 2.). Wskutek utraty

elektronu przez rodnik askorbylowy tworzy się kwas dehydroaskorbinowy (reakcja 3.).

Informacja do zadań 36–38. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.Informacja do zadań 36–38. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.Informacja do zadań 36–38. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 21.

Na podstawie: J. Szymańska-Pasternak, A. Janicka, J. Bober, Witamina C jako oręż w walce

z rakiem, „Onkologia w praktyce klinicznej”, 2011/1.

Zadanie 37 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Napisz równanie procesu utleniania (uzupełnij schemat) i równanie procesu redukcji zachodzących podczas opisanej przemiany. Oba równania przedstaw w formie jonowej z uwzględnieniem liczby oddawanych lub pobieranych elektronów (zapis jonowo-

-elektronowy).

Zadanie 37 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 22.

Równanie procesu redukcji:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj liczbę wodorów w obu organicznych formach. Oddziel utratę protonów od utraty elektronów.

Podpowiedź 2

Jedna cząsteczka witaminy C oddaje 2H+ i 2e−. Tlen przyjmuje cztery elektrony, tworząc wodę.

Podpowiedź 3

Uzupełnij organiczną półreakcję o 2H+ + 2e− po prawej. Redukcję zapisz O2 + 4H+ + 4e− → 2H2O.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 37 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 26.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawny zapis w formie jonowo-elektronowej równania procesu utleniania

i procesu redukcji.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Przejście kwasu askorbinowego w dehydroaskorbinowy usuwa łącznie dwa atomy wodoru. W zapisie jonowo-elektronowym odpowiada to dwóm H+ i dwóm e− po stronie produktów utleniania.

Redukcja tlenu do wody ma postać O2 + 4H+ + 4e− → 2H2O. Półreakcja utleniania jednej cząsteczki oddaje dwa elektrony; można ją pomnożyć przez dwa przy sumowaniu, lecz każda półreakcja powinna być samodzielnie zbilansowana. Nie zapisujemy H2 jako produktu oddawania wodoru: opis dotyczy transferu protonów i elektronów w utlenianiu, a nie wydzielania gazowego wodoru.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 37 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 26.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_37

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania