Zadanie 34 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 33–35.

W cząsteczce kwasu askorbinowego (witaminy C) występują dwa enolowe atomy węgla,

czyli atomy węgla o hybrydyzacji sp2 z przyłączonymi grupami hydroksylowymi. Cząsteczka

Informacja do zadań 33–35. — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 20.

Określ formalne stopnie utlenienia atomów węgla oznaczonych w podanym wzorze kwasu askorbinowego literami a, b i f. Uzupełnij poniższą tabelę.

atom węgla

a

b

f

stopień utlenienia węgla

   
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpatrz każdy oznaczony atom oddzielnie. Policz jego wiązania do tlenu i wodoru.

Podpowiedź 2

Wkład C–O to +1, C=O to +2, C–H to −1, a C–C to zero.

Podpowiedź 3

Dla a zsumuj +1−2, dla b +1−1, a dla f +2+1. Wpisz −I, 0 i +III.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

atom węgla

a

b

f

stopień utlenienia węgla

–I lub –1

0

III lub +III lub 3 lub +3

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne określenie stopni utlenienia trzech atomów węgla oznaczonych we wzorze

kwasu askorbinowego literami a, b i f.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Formalny stopień utlenienia węgla ustalamy, przypisując elektrony wiązania bardziej elektroujemnemu atomowi. Każde pojedyncze C–O zwiększa stopień węgla o jeden, C=O o dwa, a C–H zmniejsza o jeden; C–C nie wnosi zmiany. Atom a ma jedno połączenie z tlenem i dwa wodory, więc otrzymuje −I.

Dla b wkłady jednego C–O i jednego C–H znoszą się, dając 0. Atom f jest w grupie estrowej: C=O oraz C–O dają +III. Nie stosujemy jednego średniego stopnia do wszystkich atomów cząsteczki.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

atom węgla

a

b

f

stopień utlenienia węgla

–I lub –1

0

III lub +III lub 3 lub +3

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_34

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania