Zadanie 23 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Zadanie 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 14.

Ustal wzór sumaryczny tego alkanu. W obliczeniach zastosuj wartości masy molowej reagentów zaokrąglone do jedności.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Z masy osadu wyznacz CO2 i liczbę atomów węgla. Reszta masy próbki należy do wodoru.

Podpowiedź 2

Otrzymasz 0,720 g C oraz 0,140 g H. Przelicz je na mole atomów, uzyskując proporcję 3:7.

Podpowiedź 3

Wzór empiryczny C3H7 porównaj z ogólnym wzorem alkanu. Pomnóż indeksy przez dwa, otrzymując C6H14.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie wzoru

sumarycznego alkanu spełniającego warunki zadania.

1 p. – za zastosowanie poprawnej metody, ale:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wzoru sumarycznego

lub

– podanie błędnego wzoru alkanu lub brak wzoru.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Sześć gramów CaCO3 odpowiada 0,060 mol CO2, a więc 0,060 mol atomów węgla w spalonym alkanie. Masa węgla wynosi 0,060·12 = 0,720 g. Z początkowych 0,860 g pozostaje 0,140 g wodoru, czyli 0,140 mol atomów H.

Stosunek C:H to 0,060:0,140 = 3:7, co daje wzór empiryczny C3H7. Dla alkanu obowiązuje CₙH2ₙ₊2; dopiero podwojenie daje C6H14. C3H7 nie jest wzorem obojętnej cząsteczki alkanu. Sprawdzenie n = 6 potwierdza stosunek H/C = 14/6.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 23 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 18.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_23

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania