Zadanie 22 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Przeprowadzono doświadczenie zilustrowane poniższym schematem.

metal X metal Z

FeCl2 (aq)

  
  

FeCl2 (aq)

Celem doświadczenia było odróżnienie dwóch, oznaczonych umownie literami X i Z, metali,

z których wykonano płytki. Wiadomo, że jednym metalem był cynk, a drugim – nikiel.

Po pewnym czasie obie płytki wyjęto z roztworów, osuszono i zważono. Stwierdzono,

że zmieniła się tylko masa płytki wykonanej z metalu X.

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i zaznacz właściwe określenie spośród podanych w każdym nawiasie oraz napisz w formie jonowej skróconej równanie zachodzącej reakcji.

Masa płytki wykonanej z metalu X się (zmniejszyła / zwiększyła).

Podczas przeprowadzonego doświadczenia przebiegła reakcja zilustrowana równaniem:

Metalem Z był (cynk / nikiel).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj aktywność Zn i Ni z Fe. Następnie zestaw masę metalu roztwarzanego i osadzanego.

Podpowiedź 2

Reaguje cynk, a stosunek Zn:Fe wynosi 1:1. Cynk ma większą masę molową od żelaza.

Podpowiedź 3

Wybierz zmniejszyła, zapisz Zn + Fe2+ → Zn2+ + Fe i wskaż Z jako nikiel. Nalot nie oznacza automatycznie przyrostu masy.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wskazanie określeń w każdym nawiasie i napisanie równania reakcji

w formie jonowej skróconej.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Cynk jest bardziej aktywny od żelaza, więc wypiera je z FeCl2: Zn + Fe2+ → Zn2+ + Fe. Nikiel jest mniej aktywny od żelaza i w opisanych warunkach nie daje tej reakcji, zatem metal Z to nikiel. Płytka X jest cynkowa.

Za jeden mol rozpuszczonego Zn osadza się jeden mol Fe, ale około 65 g cynku zostaje zastąpione około 56 g żelaza. Masa płytki maleje mimo pojawienia się osadu metalu. Nie wystarczy stwierdzić, że osadzanie żelaza zwiększa masę: trzeba uwzględnić jednoczesny ubytek cynku i porównać masy molowe.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 22 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 17.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_22

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania