Zadanie 19 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy

Iloczyn rozpuszczalności Ks soli i wodorotlenków jest stałą równowagi dynamicznej, jaka

ustala się między nasyconym roztworem substancji a jej osadem. W poniższej tabeli

zestawiono wartości iloczynu rozpuszczalności trzech trudno rozpuszczalnych w wodzie soli

srebra w temperaturze 298 K.

Wzór soli

Wyrażenie na iloczyn

rozpuszczalności

Wartość iloczynu

rozpuszczalności

AgCl

Ks(AgCl) = [Ag+ ]⋅[Cl−]

1,6⋅10−10

AgBr

Ks(AgBr) = [Ag+ ]⋅[Br−]

7,7⋅10−13

AgI

Ks(AgI) = [Ag+ ]⋅[I−]

1,5⋅10−16

Na podstawie: K.-H. Lautenschläger, W. Schröter, A. Wanninger, Nowoczesne kompendium chemii,

Warszawa 2007.

W probówce umieszczono 3 cm3 wodnego roztworu azotanu(V) srebra o stężeniu

0,1 mol ⋅dm−3. Następnie przygotowano trzy odczynniki:

− wodny roztwór chlorku potasu o stężeniu 0,1 mol ⋅dm−3

− wodny roztwór bromku potasu o stężeniu 0,1 mol ⋅dm−3

− wodny roztwór jodku potasu o stężeniu 0,1 mol ⋅dm−3

Wybierz odczynnik, którego dodanie do roztworu azotanu(V) srebra w ilości stechiometrycznej spowoduje, że stężenie jonów Ag+ w roztworze po reakcji będzie najmniejsze. Uzupełnij schemat doświadczenia – wpisz nazwę wybranego odczynnika.

Uzasadnij swój wybór.

Nazwa wybranego odczynnika:

roztwór AgNO3

Uzasadnienie:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Porównaj Kₛ trzech soli o jednakowym stosunku jonów 1:1.

Podpowiedź 2

Przy stechiometrycznym strącaniu mniejsze Kₛ oznacza mniejsze równowagowe stężenie Ag+. Najmniejszą wartość ma AgI.

Podpowiedź 3

Wybierz roztwór jodku potasu. Uzasadnij najmniejszym iloczynem rozpuszczalności AgI, a nie samą nazwą anionu.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Nazwa wybranego odczynnika:

Odpowiedź CKE 19 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

Uzasadnienie: Iloczyn rozpuszczalności AgI jest najmniejszy.

Zasady oceniania

1 p. – za poprawny wybór odczynnika i uzasadnienie.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wszystkie porównywane sole mają stechiometrię AgX 1:1 i po dodaniu ilości stechiometrycznych dają w uproszczeniu [Ag+] = [X−] = s. Zatem Kₛ = s2, a mniejszy iloczyn oznacza mniejsze stężenie pozostałego srebra. Najmniejsze Kₛ ma AgI, więc wybieramy wodny roztwór jodku potasu.

Dla niego s ≈ √(1,5 · 10−16) ≈ 1,2 · 10−8 mol/dm3. Nie wybieramy na podstawie wielkości indeksu wykładnika bez uwzględnienia znaku: 10−16 jest mniejsze od 10−10. Proste porównanie Kₛ jest tu uzasadnione jednakową stechiometrią soli.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Nazwa wybranego odczynnika:

Odpowiedź CKE 19 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 15.

Uzasadnienie: Iloczyn rozpuszczalności AgI jest najmniejszy.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_19

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania