Zadanie 9.2 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 9.

Aby potwierdzić zasadowy charakter tlenku baru, przeprowadzano reakcję tego tlenku

z pewnym odczynnikiem w obecności wskaźnika pH, którym była czerwień bromofenolowa.

Wskaźnik ten w roztworach o pH < 5,2 ma barwę żółtą, a w roztworach o pH > 6,8 przyjmuje

barwę czerwoną. W roztworach o 5,2 < pH < 6,8 barwi się na kolor pośredni między żółtym

a czerwonym (różne odcienie barwy pomarańczowej).

Do probówki wprowadzono wybrany odczynnik z dodatkiem czerwieni bromofenolowej,

a następnie dodano nadmiar stałego tlenku baru, dokładnie mieszając jej zawartość.

Zaobserwowano, że dodany tlenek baru roztworzył się całkowicie, a powstały w probówce

klarowny roztwór zmienił zabarwienie.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.

Napisz, jakie było zabarwienie zawartości probówki przed wprowadzeniem tlenku baru i po jego wprowadzeniu do roztworu znajdującego się w probówce.

Barwa zawartości probówki

przed wprowadzeniem BaO

po wprowadzeniu BaO

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Ustal odczyn przed dodaniem tlenku oraz po całkowitym zużyciu kwasu. Uwzględnij nadmiar BaO.

Podpowiedź 2

Czerwień bromofenolowa jest żółta w kwaśnym i czerwona w zasadowym środowisku.

Podpowiedź 3

Wpisz przed: żółta, po: czerwona. Nadmiar zasadowego tlenku przesądza o końcowym odczynie.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Barwa zawartości probówki

przed wprowadzeniem BaO

po wprowadzeniu BaO

żółta

czerwona

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne wpisanie w tabeli barwy zawartości probówki przed wprowadzeniem BaO

i po wprowadzeniu BaO przy poprawnym wyborze odczynnika w zadaniu 9.1.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Przed dodaniem BaO w probówce znajduje się HCl i czerwień bromofenolowa. W środowisku kwasowym wskaźnik ma barwę żółtą. BaO zobojętnia kwas, a ponieważ użyto go w nadmiarze, po reakcji z wodą zapewnia odczyn zasadowy.

Wskaźnik staje się czerwony. Nie zatrzymujemy rozumowania na samym punkcie zobojętnienia: informacja o nadmiarze tlenku określa stan końcowy. Barwy trzeba odczytać dla czerwieni bromofenolowej, nie przenosić ich z fenoloftaleiny lub uniwersalnego papierka. W odpowiedzi podajemy kolejno żółtą przed i czerwoną po doświadczeniu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Barwa zawartości probówki

przed wprowadzeniem BaO

po wprowadzeniu BaO

żółta

czerwona

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_09.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania