Zadanie 8 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy

Amoniak bardzo dobrze rozpuszcza się wodzie, a w powstałym roztworze zachodzi reakcja

opisana równaniem:

NH3+H 2O⇌NH4++OH−

Oblicz, jaki procent wszystkich wprowadzonych do wody cząsteczek amoniaku ulega tej reakcji w wodnym roztworze amoniaku o stężeniu 0,1 mol · dm−3 w temperaturze 298 K.

Przyjmij, że (w opisanych warunkach) reakcji ulega mniej niż 5% wprowadzonych do wody cząsteczek amoniaku.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozróżnij rozpuszczanie amoniaku od jego reakcji z wodą. Szukany udział oznacz α.

Podpowiedź 2

Dla małego α użyj Kᵦ ≈ α2c0. Podstaw Kᵦ = 1,8 · 10−5 i c0 = 0,10 mol/dm3.

Podpowiedź 3

Oblicz α ≈ 0,0134 i pomnóż przez 100%. Otrzymasz około 1,34%, co jest mniejsze od 5%.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 8 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.

Zasady oceniania

2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

wyniku w procentach.

1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

lub

– niepodanie wyniku w procentach.

0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Szukany procent to stopień reakcji amoniaku z wodą, analogiczny do stopnia dysocjacji słabej zasady. Przy α < 5% stosujemy Kᵦ ≈ α2c0. Dla Kᵦ = 1,8 · 10−5 i c0 = 0,10 mol/dm3 otrzymujemy α ≈ √(1,8 · 10−4) ≈ 0,0134.

Po pomnożeniu przez 100% daje to około 1,34%, zgodnie z założeniem. Nie podajemy 0,0134%: liczba 0,0134 jest ułamkiem, który dopiero przeliczamy na procenty. Większość rozpuszczonego amoniaku pozostaje w formie cząsteczkowej; dobra rozpuszczalność nie oznacza pełnej jonizacji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 8 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 7.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_08

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania