Amoniak bardzo dobrze rozpuszcza się wodzie, a w powstałym roztworze zachodzi reakcja
opisana równaniem:
Oblicz, jaki procent wszystkich wprowadzonych do wody cząsteczek amoniaku ulega tej reakcji w wodnym roztworze amoniaku o stężeniu 0,1 mol · dm−3 w temperaturze 298 K.
Przyjmij, że (w opisanych warunkach) reakcji ulega mniej niż 5% wprowadzonych do wody cząsteczek amoniaku.
Obliczenia:
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozróżnij rozpuszczanie amoniaku od jego reakcji z wodą. Szukany udział oznacz α.
Podpowiedź 2
Dla małego α użyj Kᵦ ≈ α2c0. Podstaw Kᵦ = 1,8 · 10−5 i c0 = 0,10 mol/dm3.
Podpowiedź 3
Oblicz α ≈ 0,0134 i pomnóż przez 100%. Otrzymasz około 1,34%, co jest mniejsze od 5%.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
2 p. – za zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie
wyniku w procentach.
1 p. – zastosowanie poprawnej metody, ale
– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku liczbowego
lub
– niepodanie wyniku w procentach.
0 p. – za zastosowanie błędnej metody obliczenia albo brak rozwiązania.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Szukany procent to stopień reakcji amoniaku z wodą, analogiczny do stopnia dysocjacji słabej zasady. Przy α < 5% stosujemy Kᵦ ≈ α2c0. Dla Kᵦ = 1,8 · 10−5 i c0 = 0,10 mol/dm3 otrzymujemy α ≈ √(1,8 · 10−4) ≈ 0,0134.
Po pomnożeniu przez 100% daje to około 1,34%, zgodnie z założeniem. Nie podajemy 0,0134%: liczba 0,0134 jest ułamkiem, który dopiero przeliczamy na procenty. Większość rozpuszczonego amoniaku pozostaje w formie cząsteczkowej; dobra rozpuszczalność nie oznacza pełnej jonizacji.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
