Źródło
Informacja do zadań 5–7.
W wyniku pewnej odwracalnej reakcji chemicznej z dwóch substratów powstaje jeden
produkt. Przemiana przebiega w fazie gazowej, co oznacza, że oba substraty i produkt są
gazami. Reakcję tę przeprowadzono w zamkniętym reaktorze przy użyciu
stechiometrycznych ilości substratów w różnych temperaturach i pod różnym ciśnieniem.
Na poniższym diagramie przedstawiono, jaki procent objętości mieszaniny poreakcyjnej
w reaktorze stanowiła objętość produktu tej reakcji w zależności od warunków temperatury
i ciśnienia, w jakich przebiegała.

Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2010.
Spośród reakcji, których równania przedstawiono poniżej, wybierz tę, do której mógłby odnosić się przedstawiony diagram. Zaznacz wybraną odpowiedź.

Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Zastosuj jednocześnie wnioski z obu poprzednich zadań: znak ΔH i zmianę sumy moli gazów.
Podpowiedź 2
Potrzebujesz ΔH < 0 oraz mniej moli po stronie produktu. Sprawdź zwłaszcza różnicę między syntezą HCl i NH3.
Podpowiedź 3
Wybierz C: syntezę amoniaku z 1N2 i 3H2 do 2NH3. Spełnia oba warunki diagramu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Zasady oceniania
1 p. – za wybór poprawnej odpowiedzi.
0 p. – za błędną odpowiedź albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Właściwa reakcja musi spełniać równocześnie dwa warunki z diagramu: być egzoenergetyczna i prowadzić do zmniejszenia liczby moli gazów. Synteza amoniaku ma ΔH < 0 i zmienia cztery mole gazowych substratów w dwa mole produktu, więc pasuje jako C. Reakcja tworzenia HCl jest wprawdzie egzoenergetyczna, ale nie zmienia sumy moli gazów.
Pozostałe propozycje mają niewłaściwy znak efektu cieplnego. Wybór wyłącznie na podstawie jednej cechy może dać błędną odpowiedź. Najprościej zestawić znak ΔH oraz sumy współczynników po obu stronach dla każdego wariantu.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
