Źródło
Informacja do zadań 2–3.
W poniższej tabeli zestawiono wybrane właściwości fizyczne potasu i wapnia.
Nazwa pierwiastka | Temperatura topnienia, K | Gęstość, g⋅cm−3 |
|---|---|---|
potas | 336,43 | 0,86 |
wapń | 1115,00 | 1,55 |
Na podstawie: A. Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, Warszawa 2004.
Oceń, czy podane poniżej informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. | Podczas reakcji wapnia i potasu z wodą te metale pływają po powierzchni wody, ponieważ gęstość każdego z nich jest mniejsza od gęstości wody. | P | F |
|---|---|---|---|
2. | Atomy wapnia i potasu, oddając elektrony walencyjne, przechodzą w dodatnio naładowane jony o konfiguracji elektronowej tego samego gazu szlachetnego. | P | F |
3. | Atomy wapnia są mniejsze od atomów potasu; dwudodatnie jony wapnia są mniejsze od jednododatnich jonów potasu. | P | F |
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Sprawdź liczbowo gęstości obu metali. Następnie porównaj konfiguracje ich typowych kationów.
Podpowiedź 2
K+ i Ca2+ mają po 18 elektronów. Przy tej samej liczbie elektronów silniej przyciąga je jądro o większej liczbie protonów.
Podpowiedź 3
Oceń F, P, P. Wapń nie jest lżejszy od wody, a jego atom i kation są mniejsze od odpowiednich form potasu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
1. F 2. P 3. P
Zasady oceniania
1 p. – za poprawne wskazanie trzech odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Potas ma gęstość 0,86 g/cm3, ale wapń 1,55 g/cm3, więc nieprawdziwe jest twierdzenie, że oba są lżejsze od wody. Atomy K i Ca oddają odpowiednio jeden oraz dwa elektrony, tworząc K+ i Ca2+ o konfiguracji argonu, zatem drugie zdanie jest prawdziwe. W tym samym okresie większy ładunek jądra wapnia silniej przyciąga elektrony, dlatego atom Ca jest mniejszy od K.
Także izoelektronowy Ca2+ jest mniejszy od K+. Odpowiedź to F, P, P. Zachowanie metalu podczas reakcji nie zastępuje podanych danych o gęstości.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
1. F 2. P 3. P