Zadanie 1.1 — maj 2016 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 1.

Z konfiguracji elektronowej atomu (w stanie podstawowym) pierwiastka X wynika, że w tym

atomie:

• elektrony rozmieszczone są na czterech powłokach elektronowych

• na podpowłoce 3d liczba elektronów sparowanych jest dwa razy mniejsza od liczby

elektronów niesparowanych.

Uzupełnij poniższą tabelę – wpisz symbol pierwiastka X, dane dotyczące jego położenia w układzie okresowym oraz symbol bloku konfiguracyjnego (energetycznego), do którego należy pierwiastek X.

Symbol pierwiastka

Numer okresu

Numer grupy

Symbol bloku

    
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Odczytaj okres z liczby zajętych powłok. Następnie sprawdź obsadzenia pięciu orbitali d zgodnie z regułą Hunda.

Podpowiedź 2

Dla 3d6 są dwa elektrony sparowane i cztery niesparowane. Jedna para to dwa elektrony.

Podpowiedź 3

Rozpoznaj Fe o końcówce 3d64s2. Wpisz okres 4, grupę 8 i blok d.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Symbol pierwiastka

Numer okresu

Numer grupy

Symbol bloku

Fe

4 lub IV

lub czwarty

8 lub VIII

lub ósma

d

Zasady oceniania

1 p. – za poprawne uzupełnienie wszystkich kolumn tabeli.

0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Cztery zajęte powłoki wskazują czwarty okres. Na pięciu orbitalach d w stanie podstawowym najpierw rozmieszcza się elektrony pojedynczo, a dopiero później paruje. Warunek, że elektronów sparowanych jest dwa razy mniej niż niesparowanych, spełnia 3d6: dwa elektrony tworzą jedną parę, a cztery pozostają niesparowane.

Z końcówką 4s2 daje to atom żelaza Fe. Żelazo leży w grupie 8 i bloku d. Należy odróżnić liczbę sparowanych elektronów od liczby par: jedna para oznacza dwa elektrony, a nie jeden. To rozróżnienie przesądza o właściwej identyfikacji.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Symbol pierwiastka

Numer okresu

Numer grupy

Symbol bloku

Fe

4 lub IV

lub czwarty

8 lub VIII

lub ósma

d

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2016_05_glowny_01.1

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania