Zadanie 32 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 32–34.

Uczniowie porównywali właściwości kwasowo-zasadowe i redukujące alkanali i kwasów

alkanowych na przykładzie aldehydu octowego i kwasu octowego. Za pomocą papierka

uniwersalnego zbadali odczyn wodnych roztworów tych związków, a dzięki przeprowadzeniu

próby Trommera – ich właściwości redukujące. Wyniki doświadczenia przedstawili

w poniższej tabeli.

Badany związek

Odczyn wodnego roztworu

Właściwości redukujące

aldehyd octowy

obojętny

tak

kwas octowy

kwasowy

nie

Na podstawie przebiegu doświadczenia sformułowali następujący wniosek ogólny na temat

odczynu i właściwości redukujących aldehydów i kwasów karboksylowych:

Alkanale nie ulegają w wodnych roztworach dysocjacji jonowej, ale mają właściwości

redukujące. Kwasy alkanowe ulegają w wodnych roztworach dysocjacji jonowej w sposób

charakterystyczny dla kwasów, ale nie mają właściwości redukujących.

Aby potwierdzić ten wniosek, przeprowadzili analogiczne doświadczenie dla aldehydu

mrówkowego i kwasu mrówkowego. Zaobserwowali, że:

Papierek uniwersalny zanurzony w formalinie (czyli wodnym roztworze aldehydu

mrówkowego) nie zmienił zabarwienia, a zanurzony w wodnym roztworze kwasu

mrówkowego zabarwił się na czerwono. W wyniku ogrzewania formaliny ze świeżo

strąconym wodorotlenkiem miedzi(II) w środowisku silnie zasadowym powstał ceglasty osad.

Taki sam efekt dało ogrzewanie świeżo strąconego wodorotlenku miedzi(II) w środowisku

silnie zasadowym z roztworem kwasu mrówkowego.

Wypełnij poniższą tabelę – wpisz wyniki doświadczenia z udziałem aldehydu i kwasu mrówkowego.

Badany związek

Odczyn wodnego roztworu

Właściwości redukujące

aldehyd mrówkowy

  

kwas mrówkowy

  
Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Oddziel badanie odczynu od badania zdolności redukcyjnej. Każda próba odpowiada na inne pytanie.

Podpowiedź 2

Papierki wskazują odpowiednio odczyn obojętny i kwasowy. Ceglasty osad w obu próbkach oznacza dodatnią próbę Trommera.

Podpowiedź 3

Wpisz dla metanalu obojętny i tak, a dla kwasu mrówkowego kwasowy i tak. Nie przenoś braku redukcji kwasu octowego na mrówkowy.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 32 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.

Badany związek

Odczyn wodnego roztworu

Właściwości redukujące

Aldehyd mrówkowy

obojętny

tak

Kwas mrówkowy

kwasowy

tak

Zasady oceniania

1 p. – poprawne uzupełnienie tabeli (wpisanie wyników doświadczenia)

0 p. – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Wyniki należy odczytać z dwóch niezależnych prób. Brak zmiany barwy papierka w formalinie wskazuje w modelu doświadczenia odczyn obojętny, a czerwony papierek w kwasie mrówkowym odczyn kwasowy. Ceglasty osad po ogrzewaniu z odczynnikiem Trommera oznacza redukcję Cu(II) do Cu(I).

Ponieważ osad powstał z obiema próbkami, zarówno metanal, jak i kwas mrówkowy mają właściwości redukujące. Nie wolno utożsamiać kwasowości z brakiem właściwości redukujących: są to różne cechy chemiczne. Kwas mrówkowy jest ważnym wyjątkiem od uproszczonego uogólnienia o kwasach alkanowych.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 32 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 13.

Badany związek

Odczyn wodnego roztworu

Właściwości redukujące

Aldehyd mrówkowy

obojętny

tak

Kwas mrówkowy

kwasowy

tak

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_06_dodatkowy_32

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania