Zadanie 29 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 29–30.

Informacja do zadań 29–30. — oryginalny fragment CKE, s.13

Oblicz, ile moli alkoholu R2OH znajdowało się w kolbie w momencie osiągnięcia stanu równowagi dynamicznej przez układ.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Przyjmij x mol powstałego alkoholu i zapisz zmiany wszystkich czterech składników.

Podpowiedź 2

Po hydrolizie pozostaje po 2−x mol estru i wody, a powstaje x mol alkoholu przy 1+x mol kwasu.

Podpowiedź 3

Zastosuj x(1+x)/(2−x)2 = 1. Po skróceniu wyrazów kwadratowych otrzymasz x = 0,8 mol.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Dla x mol alkoholu: K = x(1 + x)/(2 − x)² = 1.

(2 − x)² = x(1 + x), czyli x² − 4x + 4 = x² + x. Stąd 5x = 4 i x = 0,8 mol.

Zasady oceniania

2 p. – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

wyniku

1 p. – zastosowanie poprawnej metody i popełnienie błędów rachunkowych

prowadzących do błędnego wyniku liczbowego

0 p. – zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Na początku nie ma alkoholu, więc jego x mol musi powstać w hydrolizie x mol estru. W równowadze pozostaje 2−x mol estru i tyle samo wody, natomiast kwasu jest 1+x mol. Stała hydrolizy wynosi 1, zatem x(1+x)/(2−x)2 = 1.

Po rozwinięciu x+x2 = 4−4x+x2, więc 5x = 4 i x = 0,8 mol. Czynniki objętości skracają się. Nie wolno pominąć początkowego mola kwasu: zwiększa on licznik wyrażenia równowagowego i ogranicza hydrolizę względem układu początkowo bez kwasu.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Dla x mol alkoholu: K = x(1 + x)/(2 − x)² = 1.

(2 − x)² = x(1 + x), czyli x² − 4x + 4 = x² + x. Stąd 5x = 4 i x = 0,8 mol.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_06_dodatkowy_29

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania