Zadanie 26.2 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony1 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadania 26.

Informacja do zadania 26. — oryginalny fragment CKE, s.11

Uzupełnij poniższe zdania. Wybierz i podkreśl jedno określenie spośród podanych w każdym nawiasie.

W reakcji nitrowania stężony kwas siarkowy(VI) odgrywa podwójną rolę. Po pierwsze, jest

jej (katalizatorem / substratem), ponieważ w czasie reakcji (ulega / nie ulega) zużyciu.

Ponadto kwas siarkowy(VI) jest substancją (silnie / słabo) wiążącą wodę, dlatego – zgodnie

z regułą przekory – jego obecność sprawia, że wydajność tworzenia nitrobenzenu się

(zmniejsza / zwiększa).

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Rozpatruj bilans całego procesu, a nie tylko pierwszej reakcji tworzenia elektrofilu.

Podpowiedź 2

Katalizator jest odtwarzany w cyklu. Stężony kwas siarkowy dodatkowo zmniejsza dostępność powstającej wody.

Podpowiedź 3

Wybierz katalizatorem, nie ulega, silnie, zwiększa. Wyjaśnij osobno regenerację katalizatora i wpływ wiązania wody na równowagę.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 26.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.

Zasady oceniania

1 p. – poprawne uzupełnienie wszystkich zdań

0 p. – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

W całym cyklu nitrowania kwas siarkowy(VI) umożliwia powstanie elektrofilu i jest odtwarzany, więc pełni funkcję katalizatora i nie zużywa się stechiometrycznie. Nie przeczy temu jego obecność w pojedynczych etapach mechanizmu: bilans trzeba rozpatrywać dla całej przemiany. Stężony H2SO4 silnie wiąże również wodę.

Zmniejszenie jej dostępności sprzyja tworzeniu czynnika nitrującego i produktów, więc zwiększa wydajność nitrowania zgodnie z regułą przekory. Wybieramy kolejno katalizatorem, nie ulega, silnie i zwiększa. Należy odróżnić działanie katalityczne od przesunięcia równowagi przez wiązanie wody.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 26.2 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 11.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_06_dodatkowy_26.2

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania