Źródło
Informacja do zadań 20–21.
Superfosfat to rozpuszczalny w wodzie nawóz łatwo przyswajalny przez rośliny. W celu
otrzymania superfosfatu z saletry norweskiej – Ca(NO3)2 – zaplanowano doświadczenie,
którego przebieg zilustrowano na poniższym schemacie:
Zapisz w formie jonowej skróconej równanie reakcji oznaczonej na schemacie numerem
1 oraz w formie cząsteczkowej równanie reakcji oznaczonej na schemacie numerem 2, wiedząc, że superfosfat jest jedynym produktem tej reakcji.
Równanie reakcji 1.
Równanie reakcji 2.
Podpowiedź
Opracowanie redakcyjne
Podpowiedź 1
Rozpoznaj osad po dodaniu fosforanu sodu do soli wapnia. Następnie wybierz kwas prowadzący wyłącznie do wskazanego superfosfatu.
Podpowiedź 2
W etapie pierwszym zrównoważ ładunki Ca2+ i PO43−. W drugim odczynnikiem jest H3PO4.
Podpowiedź 3
Zapisz strącanie Ca3(PO4)2, a następnie jego reakcję z 4H3PO4 dającą 3Ca(H2PO4)2. Nie dodawaj obcego anionu.
Odpowiedź
Odpowiedź przykładowa / klucz CKE
Równanie reakcji 1.
Równanie reakcji 2.
Zasady oceniania
2 p. – poprawne napisanie we właściwej formie obu równań reakcji
1 p. – poprawne napisanie we właściwej formie jednego równania reakcji
0 p. inna odpowiedź lub brak odpowiedzi
Wyjaśnienie
Opracowanie redakcyjne
Rozumowanie krok po kroku
Pierwszy etap polega na strąceniu trudno rozpuszczalnego fosforanu(V) wapnia. Ładunki wymagają trzech Ca2+ i dwóch PO43−, więc zapis skrócony to 3Ca2+ + 2PO43− → Ca3(PO4)2. W drugim etapie osad reaguje z kwasem fosforowym, tworząc rozpuszczalny diwodorofosforan wapnia.
Skoro ma być jedynym produktem, dobieramy Ca3(PO4)2 + 4H3PO4 → 3Ca(H2PO4)2. Nie stosujemy H2SO4, bo wprowadziłby dodatkowy produkt siarczanowy. Trzeba zachować różne formy zapisu wymagane dla etapów: jonową skróconą w pierwszym i cząsteczkową w drugim.
Zapis końcowy i porównanie z kluczem
Równanie reakcji 1.
Równanie reakcji 2.