Zadanie 19 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 16–19.

W celu określenia składu jakościowego dwuskładnikowego stopu glinu i metalu Me

przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie.

Etap 1.: Do 10,0 g stopu dodano nadmiar stężonego roztworu wodorotlenku sodu

i zaobserwowano, że część stopu uległa roztworzeniu, przy czym w reakcji wydzielał się

palny gaz, o gęstości mniejszej od gęstości powietrza. Masa nieprzereagowanej części stopu

wynosiła 8,1 g. Otrzymany po oddzieleniu roztworu metal Me poddano dalszym badaniom.

Etap 2.: Do nieprzereagowanego składnika dodano nadmiar roztworu HNO3 i zaobserwowano

wydzielenie bezbarwnego gazu, który u wylotu probówki zmieniał barwę na brązową.

W powstałym roztworze były obecne jony Me+. Po ustaniu wydzielania się gazu do roztworu

dodano nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu i zaobserwowano pojawienie się

osadu.

W etapie 2. doświadczenia zachodzą procesy opisane schematem:

Me → Me+ → Me2O

Otrzymany osad (Me2O) wysuszono w podwyższonej temperaturze i uzyskano 8,7 g suchej

masy. Oblicz masę molową metalu wchodzącego w skład stopu aluminiowego.

Obliczenia:

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Wyznacz masę tlenu jako przyrost masy od czystego Me do Me2O.

Podpowiedź 2

W tlenku jest 8,7−8,1 = 0,6 g tlenu. Na jeden mol atomów tlenu przypadają dwa mole metalu.

Podpowiedź 3

Oblicz n(Me) = 2·0,6/16 mol, a następnie M = 8,1/n(Me). Otrzymasz 108 g/mol.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 19 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 19 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

mO=0,6g

2 mole Me –––––––––– 216 g

1 mol Me ––––––––––– x x = 108 g ⇒MMe=108 g · mol−1

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wartości wyniku końcowego od wcześniejszych

zaokrągleń.

Zasady oceniania

2 p. – zastosowanie poprawnej metody, poprawne wykonanie obliczeń oraz podanie

wyniku z właściwą jednostką.

1 p. – zastosowanie poprawnej metody i:

– popełnienie błędów rachunkowych prowadzących do błędnego wyniku

liczbowego

– błędna jednostka lub brak jednostki

0 p. – zastosowanie błędnej metody obliczenia lub brak rozwiązania

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Po usunięciu glinu pozostaje 8,1 g metalu Me, który następnie w całości przechodzi do osadu Me2O. Masa suchego tlenku wynosi 8,7 g, więc zawiera on 0,6 g tlenu. To 0,6/16 = 0,0375 mol atomów O, a z proporcji Me2O wynika 0,0750 mol metalu.

Masa molowa Me wynosi 8,1/0,0750 = 108 g/mol, co odpowiada srebru. Nie używamy początkowych 10,0 g stopu jako masy badanego metalu, ponieważ 1,9 g stanowił glin. Zakładamy ilościowe przejście metalu w suchy tlenek zgodnie z opisem.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 19 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 19 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

mO=0,6g

2 mole Me –––––––––– 216 g

1 mol Me ––––––––––– x x = 108 g ⇒MMe=108 g · mol−1

Uwaga: Należy zwrócić uwagę na zależność wartości wyniku końcowego od wcześniejszych

zaokrągleń.

Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_06_dodatkowy_19

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania