Zadanie 18 — czerwiec 2015 — Formuła 2015

Formuła 2015rozszerzony2 pktOczekuje na przegląd podstawy
Źródło

Informacja do zadań 16–19.

W celu określenia składu jakościowego dwuskładnikowego stopu glinu i metalu Me

przeprowadzono dwuetapowe doświadczenie.

Etap 1.: Do 10,0 g stopu dodano nadmiar stężonego roztworu wodorotlenku sodu

i zaobserwowano, że część stopu uległa roztworzeniu, przy czym w reakcji wydzielał się

palny gaz, o gęstości mniejszej od gęstości powietrza. Masa nieprzereagowanej części stopu

wynosiła 8,1 g. Otrzymany po oddzieleniu roztworu metal Me poddano dalszym badaniom.

Etap 2.: Do nieprzereagowanego składnika dodano nadmiar roztworu HNO3 i zaobserwowano

wydzielenie bezbarwnego gazu, który u wylotu probówki zmieniał barwę na brązową.

W powstałym roztworze były obecne jony Me+. Po ustaniu wydzielania się gazu do roztworu

dodano nadmiar wodnego roztworu wodorotlenku sodu i zaobserwowano pojawienie się

osadu.

Na podstawie przeprowadzonego doświadczenia postawiono hipotezę:

Metal tworzący z glinem opisany stop musi być metalem leżącym w szeregu napięciowym za

wodorem. Metalem tym może być miedź.

Oceń poprawność hipotezy. Uzasadnij swoją opinię przez podkreślenie właściwego zwrotu w każdym nawiasie i dokończenie zdania 1. i 2.

Hipoteza (jest / nie jest) poprawna.

1. Metal tworzący z glinem stop (musi / nie musi) być metalem leżącym w szeregu

napięciowym za wodorem, gdyż

2. Metalem tym (może / nie może) być miedź, gdyż

Podpowiedź

Opracowanie redakcyjne

Podpowiedź 1

Czy brak reakcji z zasadą jest tym samym co brak reakcji z nieutleniającym kwasem? Sprawdź też podany ładunek jonu Me.

Podpowiedź 2

Położenia względem wodoru nie ustala się na podstawie samej reakcji z NaOH. Miedź w HNO3 tworzy w tym doświadczeniu niewłaściwy stopień utlenienia.

Podpowiedź 3

Wybierz: hipoteza nie jest poprawna, metal nie musi leżeć za wodorem, nie może być miedzią. Uzasadnij ostatnią decyzję różnicą Me+ i Cu2+.

Odpowiedź

Odpowiedź przykładowa / klucz CKE

Odpowiedź CKE 18 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 18 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.

Zasady oceniania

2 p. – poprawna ocena hipotezy oraz poprawne dokończenie obu zdań

1 p. – poprawna ocena hipotezy oraz poprawne dokończenie jednego zdania

0 p. – błędna ocena hipotezy przy poprawnym dokończeniu jednego lub obu zdań, lub

braku dokończenia zdań albo brak odpowiedzi

Wyjaśnienie

Opracowanie redakcyjne

Rozumowanie krok po kroku

Hipoteza łączy dwa nieuprawnione wnioski. Brak reakcji metalu ze stężonym NaOH nie określa jego położenia względem wodoru: także metale stojące przed wodorem mogą nie reagować z zasadą. Ponadto w etapie drugim powstają jony Me+, a w opisanych warunkach roztwarzania miedzi w HNO3 powstawałyby jony Cu2+.

Miedź nie spełnia więc warunku doświadczenia. Hipoteza nie jest poprawna; metal nie musi leżeć za wodorem i nie może być tutaj miedzią. Każdą część należy uzasadnić osobno, zamiast sprowadzać oba rozstrzygnięcia do samego szeregu aktywności.

Zapis końcowy i porównanie z kluczem

Odpowiedź CKE 18 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.Odpowiedź CKE 18 — wzór, schemat lub zapis matematyczny CKE; s. 9.
Informacje i źródła zadania

ID zadania: CHEM_R_F2015_2015_06_dodatkowy_18

Oryginalny arkusz

Zasady oceniania